انواع شبیه سازی
شبیه سازی نسخه‌ای از بعضی وسایل حقیقی یا موقعیت‌های کاری است. شبیه سازی تلاش دارد تا بعضی جنبه‌های رفتاری یک سیستم فیزیکی یا انتزاعی را به وسیله رفتار سیستم دیگری نمایش دهد. شبیه سازی در بسیاری از متون شامل مدل سازی سیستم‌های طبیعی و سیتم‌های انسانی استفاده می‌شود. برای به دست آوردن بینش نسبت به کارکرد این سیستم‌ها در تکنولوژی و مهندسی ایمنی که هدف، آزمون بعضی سناریوهای عملی در دنیای واقعی است از شبیه سازی استفاده می‌شود. در شبیه سازی با استفاده از یک شبیه ساز یا وسیله دیگری در یک موقعیت ساختگی می‌توان آثار واقعی بعضی شرایط احتمالی را بازسازی کرد.

1- شبیه سازی فیزیکی و متقابل (شبیه سازی فیزیکی، به شبیه سازی اطلاق می‌شود که در آن اشیای فیزیکی به جای شی واقعی جایگزین می‌شوند و این اجسام فیزیکی اغلب به این خاطر استفاده می‌شوند که کوچک‌تر و ارزان تر از شی یا سیستم حقیقی هستند. شبیه سازی متقابل (تعاملی) که شکل خاصی از شبیه سازی فیزیکی است و غالباً به انسان در شبیه سازی‌های حلقه‌ای اطلاق می‌شود یعنی شبیه سازی‌های فیزیکی که شامل انسان می‌شوند مثل مدل استفاده شده در شبیه ساز پرواز.)

2- شبیه سازی در آموزش (شبیه سازی اغلب در آموزش پرسنل شهری و نظامی استفاده می‌شود. معمولاً هنگامی رخ می‌دهد که استفاده از تجهیزات در دنیای واقعی از لحاظ هزینه کمرشکن یا بسیار خطرناک است تا بتوان به کارآموزان اجازه استفاده از آن‌ها را داده. در چنین موقعیت‌هایی کارآموزان وقت خود را با آموزش دروس ارزشمند در یک محیط واقعی «ایمن» می‌گذرانند. غالباً این اطمینان وجود دارد تا اجازه خطا را به کارآموزان در طی آموزش داد تا ارزیابی سیستم ایمنی– بحران صورت گیرد.)

شبیه سازی‌های آموزشی به طور خاص در یکی از چهار گروه زیر قرار می‌گیرند :

الف - شبیه سازی زنده (جایی که افراد واقعی از تجهیزات شبیه سازی شده (یا آدمک) در دنیای واقعی استفاده می‌کنند.)

ب - شبیه سازی مجازی (جایی که افراد واقعی از تجهیزات شبیه سازی شده در دنیای شبیه سازی شده (یا محیط واقعی) استفاده می‌کنند.) یا

ج - شبیه سازی ساختاری (جایی که افراد شبیه سازی شده از تجهیزات شبیه سازی شده در یک محیط شبیه سازی شده استفاده می‌کنند. اغلب به عنوان بازی جنگی نامیده می‌شود زیرا که شباهتهایی با بازی‌های جنگی رومیزی دارد که در آن‌ها بازیکنان، سربازان و تجهیزات را اطراف یک میز هدایت می‌کنند .)

د - شبیه سازی ایفای نقش (جایی که افراد واقعی نقش یک کار واقعی را بازی می‌کنند.)

3 - شبیه سازی‌های پزشکی (شبیه سازهای پزشکی به طور فزاینده‌ای در حال توسعه و کاربرد هستند تا روشهای درمانی و تشخیص و همچنین اصول پزشکی و تصمیم گیری به پرسنل بهداشتی آموزش داده شود. طیف شبیه سازها برای آموزش روش‌ها از پایه مثل خونگیری تا جراحی لاپاراسکوپی و مراقبت از بیمار دچار ضربه، وسیع و گسترده است. بسیاری از شبیه سازهای پزشکی دارای یک رایانه هستند که به یک ماکت پلاستیکی با آناتومی مشابه واقعی متصل است. در بعضی از آنها، ترسیم‌های کامپیوتری تمام اجزای قابل رؤیت را به دست می‌دهد و با دستکاری در دستگاه می‌توان جنبه‌های شبیه سازی شده کار را تولید کرد. بعضی از این دستگاه‌ها دارای شبیه سازهای گرافیکی رایانه‌ای برای تصویربرداری هستند مانند پرتو ایکس یا سایر تصاویر پزشکی. بعضی از شبیه سازهای بیمار، دارای یک مانکن انسان نما هستند که به داروهای تزریق شده واکنش می‌دهد و می‌توان آن را برای خلق صحنه‌های مشابه فوریت‌های پزشکی خطرناک برنامه ریزی کرد. بعضی از شبیه سازهای پزشکی از طریق شبکه اینترنت قابل گسترش هستند و با استفاده از جستجوگرهای استاندارد شبکه به تغییرات جواب می‌دهند. در حال حاضر، شبیه سازی‌ها به موارد غربال گری پایه محدود شده‌اند به نحوی که استفاده کنندگان از طریق وسایل امتیازدهی استاندارد با شبیه سازی در ارتباط هستند.)

4 - شبیه سازهای پرواز (یک شبیه ساز پرواز برای آموزش خلبانان روی زمین مورد استفاده قرار می‌گیرد. به خلبان اجازه داده می‌شود تا به هواپیمای شبیه سازی شده اش آسیب برساند بدون آن که خود دچار آسیب شود. شبیه سازهای پرواز اغلب برای آموزش خلبانان استفاه می‌شوند تا هواپیما را در موقعیت‌های بسیار خطرناک مثل زمین نشستن بدون داشتن موتور یا نقص کامل الکتریکی یا هیدرولیکی هدایت کنند. پیشرفته‌ترین شبیه سازها دارای سیستم بصری با کیفیت بالا و سیستم حرکت هیدرولیک هستند. کار با شبیه ساز به طور معمول نسبت به هواپیمای واقعی ارزان تر است.)

5 - شبیه سازی و بازی ها(هم چنین بسیاری از بازی‌های ویدئویی شبیه ساز هستند که به طور ارزان تر آماده سازی شده اند. بعضی اوقات از این‌ها به عنوان بازیهای شبیه سازی (sim) نامبرده می‌شود. چنین بازیهایی جنبه‌های گوناگون واقعی را شبیه سازی می‌کنند از اقتصاد گرفته تا وسایل هوانوردی مثل شبیه سازهای پرواز.)

6 - شبیه سازی مهندسی (شبیه سازی یک مشخصه مهم در سیستم‌های مهندسی است. برای مثال در مهندسی برق، از خطوط تأخیری استفاده می‌شود تا تأخیر تشدید شده و شیفت فاز ناشی از خط انتقال واقعی را شبیه سازی کنند. مشابهاً، از بارهای ظاهری می‌توان برای شبیه سازی مقاومت بدون شبیه سازی تشدید استفاده کرد و از این حالت در مواقعی استفاده می‌شود که تشدید ناخواسته باشد. یک شبیه ساز ممکن است تنها چند تا از کارکردهای واحد را شبیه سازی کند که در مقابل با عملی است که تقلید نامیده می‌شود. 7 - اغلب شبیه سازی‌های مهندسی مستلزم مدل سازی ریاضی و بررسی‌های کامپیوتری هستند. به هر حال موارد زیادی وجود دارد که مدل سازی ریاضی قابل اعتماد نیست. شبیه سازی مشکلات مکانیک سیالات اغلب مستلزم شبیه سازی‌های ریاضی و فیزیکی است. در این موارد، مدل‌های فیزیکی نیاز به شبیه سازی دینامیک دارند.)

مهندسی مجدد فرایندهای کسب و کار
چکیده

مهندسی مجدد به معنی بازاندیشی بنیادین و طراحی مجدد ریشه‌ای فرایندها به منظور دستیابی به بهبود چشمگیر در معیارهای مهم عملکرد از قبیل هزینه، کیفیت، سرعت و خدمت است. این مفهوم توسط مایکل همر در سال 1990 معرفی گردید ومورد استقبال تمامی مدیران در سراسر دنیا قرار گرفت. این رهیافت نوین بهبودهای چشمگیری را در معیارهای عملکردی سازمانها نوید می‌داد اما در عمل، پیاده‌سازی آن با مشکلات متعدد روبه رو گردید و حدود 70 درصد پروژه‌های مهندسی مجدد بدون دستیابی به نتایج مورد انتظار، با شکست مواجه شدند.
این مقاله با بررسی تطبیقی عوامل موفقیت و شکست پروژه‌های مهندسی مجدد به تدوین و ارایه یک مدل تحلیلی- اجرایی مهندسی مجدد می‌پردازد.عناصر تشکیل دهنده این مدل عبارتند از: حمایت و تعهد مدیریت ارشد، مدیریت تغییر، چشم‌انداز وجهت‌گیری استراتژیک، درک اصول و مفاهیم مهندسی مجدد، مدیریت پروژه، ترکیب تیم مهندسی مجدد، متدولوژی مدون، ، بهره‌گیری از فناوری اطلاعات، پیاده‌سازی و اجرا، و مشارکت کارکنان.
توجه یا بی توجهی به هر یک از عوامل پیش گفته می‌تواند به موفقیت یا شکست پروژه مهندسی مجدد منجر شود.

مقدمه
اکثر کتابها و مقالات علمی، سابقه مهندسی مجدد را دهه 1980 دانسته‌اند . در این دهه در بیشتر سازمانهای اقتصادی آمریکا یک نارضایتی فراگیر به علت عدم حصول ارزش افزوده بالا از فناوری اطلاعات حاکم شد. این شرکتها با اینکه سرمایه عظیمی برای توسعه فناوری اطلاعات صرف کرده بودند، اما این سرمایه‌گذاری تاثیر چندانی در افزایش بهره‌وری و بهبود عملکرد آنان نداشت.[1]
برای حل این مشکل نظریه‌های متفاوتی از سوی کارشناسان و متخصصان ارائه گردید که مهمترین آنها توسط مایکل همر بیان شد.
بر اساس این نظریه، سه نیرو به صورت جداگانه و نیز مشترک، شرکتهای امروزی را به گونه‌ای روزافزون به سرزمینی هدایت می‌کنند که به چشم مدیران و دست ‌اندرکاران آن هراس‌انگیز و ناآشنا می‌نماید. این سه نیرو عبارتند از: مشتریان، رقبا و تغییرات. که به 3C (CUSTOMER,COMPETITION, CHANGE) معروفند. در این دنیای دگرگون شده، اصول «تقسیم کار» وضع شده از سوی آدام اسمیت که محور سازماندهی شرکتها بود، دیگر کارساز نیست و لذا برای شرکتها سودمند و ضروری نیست تا کار خود را بر پایه این اصول سازمان دهند. ساختار وظیفه‌گرا در دنیای کسب‌وکار امروز غیرمؤثر بوده و منسوخ است. شرکتها بایستی اینک برگرد محور فرایندها سازماندهی شوند. [2]
به عقیده «همر» این نظریه(مهندسی مجدد فرایندهای کسب‌وکار) به اندازه اندیشه‌های آدام اسمیت در زمان خودش، انقلابی و دور از دسترس می‌نماید. مدیرانی که نظریه «سازمانهای فرایندگرا» را شناخته و پذیرفته اند، راه خود به سوی آینده‌ای پیروزمند را گشوده و همواره کرده‌اند وآنان که چنین نمی‌کنند، از کاروان عقب خواهند ماند.
از سال 1993 تفکر مهندسی مجدد فراگیر شد و در تمام دنیا مورد توجه مدیران قرار گرفت. در دوران کسب و کار فراصنعتی، شرکتها می‌باید بر پایه بهم پیوستن دوباره وظایف و برگرد محور فرایندهای یکپارچه سازماندهی شوند و مهندسی مجدد حداقل تا زمانی که اکثر سازمانها از مدل قدیمی آدام اسمیت و فردریک تیلور، به سازمانهای نوین تبدیل نشوند، به حیات خود ادامه خواهد داد.

تعریف مهندسی مجدد
در مورد تعریف مهندسی مجدد بین کارشناسان و متخصصان امر اتفاق نظر کامل وجود ندارد و تعاریف گوناگونی برای آن ارائه شده است، در زیر نمونه‌هایی از این تعاریف آمده است:
منگانلی و کلین:« طراحی مجدد ریشه‌ای و سریع فرایندهای استراتژیک و ارزش‌افزای کسب و کارــ و سیستم ها، سیاستها، و ساختارهای سازمانی پشتیبان آنها ــ به منظور بهینه سازی جریان کارها و افزایش بهره وری در یک سازمان.» [3]
اُبُلنسکی: « مجموعه کارهایی که یک سازمان برای تغییر فرایندها و کنترل های درونی خود انجام می دهد تا از ساختار سنتی عمودی و سلسله مراتبی، به ساختاری افقی، میان فعالیتی، مبتنی بر تیم و مسطح تبدیل شود که در آن، همه پردازشها برای جلب رضایت مشتریان صورت می گیرد.» [4]
پِپارد و رولاند: «مهندسی مجدد یک فلسفه بهبود است که هدفش دستیابی به بهبودهای مرحله‌ای در عملکرد به وسیله طراحی مجدد فرایندهاست و در این طراحی مجدد، سازمان می‌کوشد فعالیتهای ارزش‌افزا را به حداکثر و دیگر فعالیتها را به حداقل برساند. این رهیافت می تواند در سطح یک فرایند منفرد و یا در کل سازمان به کار گرفته شود.» [5]
مهندسی مجدد برای اولین بار توسط همر و چمپی با تعریف زیر به جهانیان معرفی شد:
«باز اندیشی بنیادین و طراحی نو و ریشه‌ای فرایندها‏، برای دستیابی به بهبود و پیشرفتی شگفت انگیز در معیارهای حساس امروزی، همچون قیمت، کیفیت، خدمات و سرعت.» [2]
چهار عنصر کلیدی تعریف فوق عبارتند از:
تفکر بنیادین: یعنی ترک پیش فرضهای پذیرفته شده در مورد کار، به فراموشی سپردن نحوه انجام کار در گذشته و پاسخ به این پرسش اساسی که شرکت «چه کاری» را باید انجام دهد و «چگونه».
طراحی ریشه‌ای: طراحی ریشه‌ای یعنی کاری را از بن و دوباره طراحی کردن. مهندسی مجدد برپاکردن شرکتی جدید و نو را در نظر دارد، نه بهسازی، اصلاح و بهبود وضع موجود.

نتایج شگفت انگیز: هدف مهندسی مجدد دستیابی به جهشی چشمگیر است. فقط هنگامی که یک انفجار و خانه تکانی در نظر باشد‏، باید به سراغ مهندسی مجدد رفت. مهندسی مجدد از بهبودهای جزئی و تدریجی اجتناب می کند و بهبودهای عظیم در ظرف کمتر از یکسال را باعث می شود.
فرآیند: مجموعه گامهایی است که یک یا چند درونداد را به کار گرفته و بروندادی می آفرینند که برای مشتری سودمند و خواستنی است.

قواعد مهندسی مجدد
اصول و قواعدی که همر و چمپی برای مهندسی مجدد ارائه کردند به شرح زیرند:[6]
1 ـ بر اساس نتایج سازماندهی کنید نه بر اساس فعالیتها؛
2 ـ آنهایی که از فرایند استفاده می‌کنند ارجح هستند نه خود فرایند؛
3 ـ آنهایی که تولید اطلاعات می‌کنند بیشتر مورد توجه باشند تا فرایند پردازش اطلاعات؛
4 ـ با منابعی که از لحاظ جغرافیایی پراکنده هستند به صورتی رفتار کنید که انگار ترکیبی از سازمانهای متمرکز و غیر متمرکز هستند؛
5 ـ فعالیتها را با نظمی طبیعی به هم بپیوندید و آنها را به صورت موازی انجام دهید؛
6 ـ اطلاعات را یک بار و آن هم از محل تولید آن بگیرید؛
7 ـ تا حد امکان شغلها را ترکیب کنید تا جایی که مدیران کارگشا و گروههای کارگشا پدید بیایند؛
8 ـ برای هر موقعیت، فرایند مناسب آن را پدید آورید؛
9 ـ کار را در جایی انجام دهید که منطقی است، بویژه تصمیم گیری، پردازش اطلاعات و بررسی کنترل را به عنوان بخشی از فرایند در نظر بگیرید.

مزایای مهندسی مجدد
مهندسی مجدد با فرایندی کردن ساختار کسب و کار و تمرکز بر رضایت مشتری فواید بسیاری را برای سازمان به ارمغان می آورد که بعضی از آنها عبارتند از:
1 - افزایش رضایت مشتری: از طریق کاهش زمان فرایند، بهبود کیفیت کالا / خدمت و کاهش قیمت محصول؛
2 - افزایش سود آوری: در نتیجه کاهش هزینه‌‌ها، افزایش کارایی منابع سازمان، بهبود روشها و فرایندهای انجام کار و حذف خواب سرمایه؛
3 - افزایش رضایت شغلی کارکنان: به واسطه کارتیمی ، دادن اختیارات بیشتر به کارکنان و غنی شدن شغل، حذف موانع وظیفه‌ای و حذف کنترل های غیر ضروری؛
4 - بهبود عملکرد مدیران: با واگذاری مسئولیت انجام وظایف عملیاتی به سطوح پائین تر، فرصت بیشتری برای پرداختن به مسائل استراتژیک سازمان برای مدیران حاصل می شود، دستیابی دقیق و سریع به اطلاعات برایشان امکانپذیر می گردد، با مسطح شدن سازمان پایین ترین لایه سازمان نزدیک شده و می توانند مسائل را از نزدیک لمس کنند.
این بهبودها وابسته به شرایط قبل از تغییر، کم یا زیاد خواهند بود و برآیند آنها تغییر و بهبود عظیمی در عملکرد سازمان خواهد بود و سازمان را در دستیابی به رسالتش یاری می دهد.

 اگر چه فواید مهندسی مجدد روشن است. اما این به آن معنا نیست که راه دستیابی به آنها واضح و بدیهی باشد، بلکه متاثر از نیاز به تغییر ریشه‌ای، نیاز به تفکر مجدد در مورد کسب و کار، ممکن است ، متدولوژی خاصی را برای اجرای آن برگزینیم.

عوامل موفقیت وشکست پروژه‌های مهندسی مجدد
پیرو انتشار مفاهیم اساسی مهندسی مجدد توسط همر (1990) و داونپورت و شًرت (1990) بسیاری از سازمانها کسب منافع زیادی را از محل اجرای موفقیت‌آمیز پروژه‌های مهندسی مجدد گزارش کردند. با این حال علی رغم رشد چشمگیر مفاهیم مهندسی مجدد همه سازمانهایی که اجرای آن را شروع کردند به نتایج مورد نظر دست نیافتند. به طوری که همر و چمپی تخمین زده‌اند که حدود 70 درصد سازمانها به نتایج چشمگیر مورد انتظار نرسیدند. [7]
در بیشتر مطالعات و مقالات به تعریف چیستی (WHAT) مهندسی مجدد پرداخته شده است تا به چگونگی (HOW) اجرای آن. درحالی که خطر عدم موفقیت بیشتر در روش انجام کار یعنی چگونگی آن نهفته است. [4]
عوامل موفقیت مجموعه‌ای از آموزه‌های ناشی از اجرای مهندسی مجدد است[8] که به عنوان عوامل تسهیل کننده اجرایی مهندسی مجدد عمل می‌کنند.
تحقیقاتی درباره بررسی عوامل موفقیت و شکست اجرای مهندسی مجدد انجام شده است که در ادامه خلاصه‌ای از آنها ارائه می‌گردد.
بررسی مطالعات قبلی:
-اُبُلنسکی(1994) اکثر تجربه‌های ناموفق در فرایند مدیریت تغییر را ناشی از پنج گروه از دامهایی می‌داند که معمولاً در مسیر این کار قرار دارند:[4]
-1 درک نکردن کامل و جامع منطق تغییر توسط سازمان و کارکنان؛
-2 عدم برنامه‌ریزی جامع و دقیق برای تغییر؛
-3 نداشتن مدیریت صحیح و مطلوب بر پویاییهای انسانی؛
-4 استفاده نکردن صحیح از سیستم‌های مناسب کنترل و ارزیابی خود برنامه مهندسی مجدد در عمل؛
-5 بزرگتر بودن میزان درد تغییر نسبت به درد وضع موجود و منافع حاصل از ایجاد تغییر.
کاودل (1995) با بررسی پروژه‌های مهندسی مجدد انجام شده در 35 سازمان دولتی ایالات متحده، شش عامل کلیدی موفقیت را شناسایی و مشخصات آنها را مطابق جدول شماره یک ارائه کرد:[7]
گرینبرگ (1996) در تحقیق خود، هفت اشتباه رایج در پروژه‌های مهندسی مجدد را شناسایی کرد[8]:
1- تعریف مبهم از چیستی مهندسی مجدد؛
2- انتظارات غیرواقعی؛
3- منابع ناکافی؛
4- به درازا کشیده شدن پروژه(مهندسی مجدد باید در چهارچوب زمانی واقع‌گرایانه‌ای به نتایج ملموسی دست یابد.)؛
5- فقدان حمایت و پشتیبانی؛
6- تعریف نادرست حیطه پروژه (بسیار محدود و یا بسیار وسیع)؛
7- اتکاء بسیار زیاد (یا بسیار کم) بر فناوری اطلاعاتی نوین؛
8- فقدان یک متدولوژی موثر؛
سونگ و گیبسون (1998) با بررسی ادبیات موضوع و تحقیق در شرکتهای کره‌ای 20 عامل بحرانی موفقیت شناسایی و آنها را مطابق جدول شماره دو در چهار گروه دسته‌بندی کردند:[9]
المشاری و زئیری (1999) با مطالعه ادبیات موضوع ،عوامل موفقیت و شکست پروژه‌های مهندسی مجدد را در پنج طبقه دسته‌بندی کردند: [10]
1 - مدیریت تغییر در سیستم های مدیریت و فرهنگ؛
2 - شایستگی و حمایت مدیریت؛
3 - ساختار سازمانی؛
4 - برنامه‌ریزی و مدیریت پروژه؛
5 - زیرساختهای فناوری اطلاعات.
شکل شماره 1 جزئیات این طبقات را نشان می‌دهد:
شرکت Prosci بیش از 150 شرکت را طی یک دوره زمانی 24 ماهه ( 1999و 1998) مطالعه و زمینه‌های مشترکی را در پروژه‌های مهندسی مجدد آنها مشاهده کرد. این زمینه‌ها یا عوامل باعث موفقیت پروژه و دستیابی آن به نتایج مورد نظر می‌گردد و عبارتند از:[11]
1 - حمایت مدیریت ارشد(مشارکت قوی و مداوم)؛
2 - تنظیم استراتژی پروژه در راستای استراتژی شرکت؛
3 - برانگیختن سازمان مورد نظر جهت تغییر(با اهداف قابل‌سنجش)؛
4 - متدولوژی اثبات شده (که شامل یک فرایند تدوین چشم‌انداز باشد)؛
5 - مدیریت اثربخش تغییر(که تحول فرهنگی را پیگیری کند)؛
6 - مالکیت افراد صفی؛
7 - ترکیب تیم مهندسی مجدد.
دنیس (2003) بیان می‌دارد که مهندسی‌مجدد کلاسیک دارای حداقل سه عنصر اساسی است:[12]
1 - آرمان بلندپروازانه‌ (بهبود رادیکال نه تدریجی)؛

2 - تأکید بر «تفکر کاغذ سفید» که فرایندهای فعلی را نادیده می‌انگارد؛
3 - شروع از بالای سازمان و بهره‌گیری از تیم کوچکی از مدیران ارشد.
وی دلیل شکست پروژه‌های مهندسی مجدد را به این سه عنصر نسبت می‌دهد:
در برخی موارد تأکید بر تغییرات رادیکال به شکست منتهی شده است زیرا افراد کلمه «رادیکال» را به گونه متفاوتی تفسیر می‌کنند. لذا مهم است که مدیران به وضوح سطح تغییر مورد نظر خود را به افراد انتقال دهند. بسته به سطح تغییر مورد نظر، اندیشه‌ها و تصورات باید بسیار یا به اندازه کافی رادیکال باشند.
درمطالعه47سازمان‌موفق،زیرپانهادن‌تفکرکاغذسفید،یعنی مدل سازی فرایندهای فعلی به عنوان «بهترین‌شیوه» دستیابی به موفقیت شناخته شد. مدل سازی فرایندها، درک مشترکی از فرایندهای فعلی به دست می‌دهد و اطمینان می‌دهد که هیچ چیز از نظر پنهان نمانده ، سازمان را قادر به شناسایی و نگهداری بهترین اجزای فرایندها می‌سازد ، خط مبنایی مبتنی بر واقعیت ایجاد می‌کند تا بتوان فرایندهای جدید را با آن مقایسه کرد و پایه‌ای برای برنامه پیاده‌سازی می‌شود.
مشارکت ناکافی مدیران ارشد، میانی و کارگران یکی دیگر از عوامل شکست پروژه‌های مهندسی مجدد است. در رهیافت سنتی مهندسی مجدد، مدیران میانی نادیده انگاشته می‌شوند زیرا آنها فاقد بینش و اختیار جهت پیاده‌سازی مهندسی مجدد بوده و در فراندهای موجود سِمت دارند. این امر باعث می‌شود که آنان به تغییرات پایبند ومتعهد نبوده و پروژه با شکست مواجه شود.

مدل تحلیلی-‌اجرایی مهندسی مجدد
بر مبنای بررسی عوامل موفقیت و شکست پروژه‌های مهندسی مجدد اجرا شده، مدل تحلیلی – اجرایی مهندسی مجدد جهت اجرای موفقیت آمیز مهندسی مجدد ارائه می‌گردد (شکل شماره 2):
مدل پیش گفته ماحصل مطالعه تطبیقی تحقیقات انجام شده درباره عوامل موفقیت و شکست پروژه‌های مهندسی مجدد است. از آنجایی که این مدل نتیجه بررسی تحلیلی پروژه‌های اجرا شده مهندسی مجدد است و رهنمودهایی را جهت اجرای موفق مهندسی مجدد ارائه می‌کند به عنوان مدل تحلیلی- اجرایی نامگذاری شده است.
از میان عوامل بیان شده در تحقیقات قبلی 11 عامل اصلی به عنوان عوامل اصلی مهم و تأثیرگذار شناسایی و در مدل پیش گفته آمده است. هسته مرکزی موفقیت در پروژه‌های مهندسی مجدد، مدیریت مناسب فرایند تغییر است و حمایت و تعهد مدیریت ارشد همچون چتری فراگیر در تمامی مراحل به کارگیری موفقیت‌آمیز مهندسی مجدد نقشی اساسی دارد. حال به توضیح هریک از عناصر این مدل می‌پردازیم:
- حمایت و تعهد مدیریت ارشد: تغییر در فرایندهای اصلی کسب‌و‌کار عموماً بر روی فرایندها، فناوری، نقشهای کاری و فرهنگ محیط کار تأثیر می‌گذارد. تغییرات عمده در این زمینه‌ها، نیاز به منابع، پول و رهبری دارد. تغییر همزمان آنها یک کار فوق‌العاده است. اگر مدیریت ارشد حمایت قوی و مستمر را فراهم نکند و یا حداقل یکی از این عوامل(پول ، منابع و رهبری) در طول حیات پروژه وجود نداشته باشد، شانس موفقیت بسیار اندک خواهد بود.با اینکه در بسیاری از پروژه‌های مهندسی مجدد از کارکنان و مشاوران به عنوان یک عامل تغییر استفاده می شود ولی بدون حمایت وتعهد مدیریت ارشد تلاشهای اجرایی مفید و ثمربخش نخواهد بود. [8]
درصورتی که مدیریت ارشد ضرورت تغییر را احساس نکند و قانع نشود نمی‌تواند حمایت و پشتیبانی جدی به عمل آورد. با توجه به گستردگی دامنه تغییر در سازمان با اجرای مهندسی مجدد، وجود رهبری آگاه، متعهد، قوی و حامی می‌تواند اجرای موفقیت‌آمیز مهندسی مجدد را تضمین کند.
- مدیریت تغییر(عوامل فرهنگی): یکی از موانع عمده در اجرای موفقیت‌آمیز مهندسی مجدد مقاومتی است که از ابعاد مختلف در سازمان صورت می‌گیرد. تغییر یک رویداد نیست، مدیریت تغییر یک دیسیپلین اداره کردن تصمیمات به عنوان یک فرایند است با در نظر گرفتن اینکه ما انسان هستیم نه ماشین‌های قابل برنامه‌ریزی. بسیاری از پروژه‌های مهندسی مجدد تغییرات عمده ای از فرایندها و ساختارهای اصلی سازمان به وجود می‌آورند، در حالی که ممکن است به تمام نتایج مورد انتظار دست پیدا نکنند. بحث مدیریت تغییر بحث رهبری، ارتباطات مؤثر و صادقانه است. [8]
زمینه سازی برای پذیرش تغییرات وهمگام شدن در فرایند تغییر نیازمندمدیریت اثربخش است. در این زمینه به عوامل نرم (SOFT) در سازمان باید توجه داشت.
تحریک افراد و سازمان به پذیرش تغییر ،فرهنگ‌سازی ، آموزش،‏ توانمند سازی ، مشارکت کارکنان، مکانیسم های مناسب تشویق و پاداش، تقویت روحیه نوآوری‏، و برقراری ارتباطات اثربخش می تواند از عوامل تسهیل کننده فرآیند تغییر باشد.
- مدیریت تغییر(عوامل سیستمی و ساختاری): انجام تغییرات در فرایندهای اصلی کسب و کار بدون فراهم کردن سیستم ها و ساختارهای متناسب با آن امکان‌پذیر نیست. تغییر دیدگاه نسبت به مؤلفه‌های اساسی کسب و کار مستلزم طراحی سیستم ها و ساختارهایی است که اجرای تغییرات جدید را تسهیل و پشتیبانی کند. تعریف و طراحی مناسب مشاغل، بازنگری سیستم های انگیزشی، تغییر در نحوه سازماندهی و طراحی ساختار سازمانی که از مدیریت فرایندحمایت کند، می‌تواند فرایند اجرای مهندسی مجدد را با موفقیت همراه سازد.
- چشم‌انداز وجهت‌گیری استراتژیک: اهداف کلیدی مهندسی مجدد با اهداف کلیدی کسب‌و‌کار و جهت‌گیری استراتژیک سازمان باید پیوند زده شود. این ارتباط باید مانند ریسمانی از بالا به پایین سازمان بوده و هر فردی با جهت‌گیری کلی کسب‌و‌کار و تلاشهای مهندسی مجدد متصل شود. [8]
در جهت‌گیری استراتژیک به شایستگی‌های اصلی کسب و کار توجه شده وشاخصهای کلیدی عملکرد سازمان از دیدگاه مشتریان،کارکنان و ذینفعان تشریح شده و تمامی فعالیتهای مهندسی مجدد باید در راستای بهبود این شاخصها ‌باشد.
هم جهتی استراتژی مهندسی مجدد با استراتژی کلان کسب و کار ،وجود چشم‌انداز روشن ، شناخت مأموریت و رسالت سازمان ، شناخت محیط و فناوری و قابلیتهای سازمان می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد دیدگاه کلان و استراتژیک گردد.
- درک اصول و مفاهیم مهندسی مجدد: به کارگیری موفقیت‌آمیز هر رهیافت نوینی منوط به شناخت و درک کامل و جامع همه ابعاد آن است. مهندسی مجدد به عنوان یک رهیافت جهت بهبود و ارتقای سطح عملکرد سازمانها ویژگیهای خاص خود را دارد. فرایندمحوری، تأکید بر روی نتایج، تغییرات اساسی و ریشه‌ای، تمرکز بر روی مشتریان و ... از جمله این ویژگیهاست.
- شناخت کافی از ماهیت و اصول مهندسی مجدد، داشتن انتظارات واقع‌بینانه، اهداف متعالی، و اطمینان از زمینه پذیرش تغییرات پیش شرط به کارگیری موفق مهندسی مجدد است.
- مدیریت پروژه: در مدیریت پروژه باید اهداف کلان را به یک مجموعه از اهداف عملیاتی روشن، قابل اندازه‌گیری، دست‌یافتنی، نتیجه‌گرا، و دارای محدودیت زمانی تبدیل کرد. برنامه‌ریزی جامع و دقیق، تدوین اهداف عملکردی، وجود معیارهای سنجش دقیق و روشن در مدیریت پروژه از اهمیت خاصی برخوردار است.
در مدیریت پروژه مهندسی مجدد ساختار پروژه،جزئیات عملیات، منابع مالی و غیرمالی لازم، برنامه زمانبندی باید مشخص گردد. بهره‌گیری از تکنیک‌های برنامه‌ریزی و کنترل پروژه جهت سنجش و ارزیابی پیشرفت عملیات و ارزیابی نتایج کمک فراوانی در مدیریت اثربخش پروژه مهندسی مجدد می‌کند.
- ترکیب تیم مهندسی مجدد: ترکیب اعضای تیم مهندسی مجدد نقش مهمی در اجرای موفقیت‌آمیز پروژه‌های مهندسی مجدد دارد. ترکیب نامناسب اعضای تیم می‌تواند مشکلاتی چون ایجاد تعارض، ناهماهنگی و عدم برقراری ارتباطات و تعاملات موثر و... را به همراه داشته باشد. این تیم باید متشکل ازافراد آشنا به فرایندهای سازمان، مدیران، مشاوران و متخصصان خارج سازمان، متخصصان فناوری اطلاعات، مشتریان(در صورت امکان) باشد. وجود افراد چندمهارته و دارای نگرش کلان‌، سیستمی و فرایندی، از واحدهای مختلف سازمان می‌تواندمفید واقع شود. تعداد اعضای پیشنهادی یک تیم مهندسی مجدد بین 8 تا 12 نفر است.
- متدولوژی مدون: متدولوژی مهندسی مجدد عبارت است از:«یک مجموعه نامتناقض از تکنیک‌ ها و خطوط راهنما که فرد را قادر به سازماندهی مجدد فعالیت ها و فرایندهای کسب‌و‌ کار یک سازمان می‌سازد.» [13] تاکنون متدولوژی های متعددی برای عملیاتی ساختن مهندسی مجدد ارائه شده است که اغلب آنها بر اساس شرایط خاص سازمانهای اجرا کننده تدوین شده‌اند. سازمانهای متمایل به اجرای مهندسی مجدد نیز قبل از اقدام به پیاده‌سازی آن می‌بایست متدولوژی خاص را تدوین و یا با تعدیل یک متدولوژی، روشی سازگار با شرایط خود را مهیا سازند تا فعالیتهای پروژه مهندسی مجدد را نظم بخشیده و به طور سیستماتیک اهداف پروژه را دنبال کند.
- بهره‌گیری از فناوری اطلاعات: یکی از ویژگیهای مهندسی مجدد تأکید بر روی طراحی فرایند است. لذا باید یک فناوری مناسب، فرایند کار جدید را پشتیبانی کند. چه بسا ممکن است فرایندهای جدیدی طراحی شوند که وجود آنها بستگی به بهره‌گیری از فناوری اطلاعات داشته باشد. فناوری اطلاعات به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای مهندسی مجدد است که می توان بر مبنای قابلیتها و توانمندیهای آن از محدودیتهای موجود بر سر راه طراحی جدید فرایندها اجتناب کرد.
شناخت نقش فناوری اطلاعات در طراحی مجدد فرایندها، ایجاد زیرساخت موثر جهت استفاده از فناوری اطلاعات، سرمایه گذاری وتأمین منابع مالی در زمینه فناوری اطلاعات، هماهنگی بین زیرساخت فناوری اطلاعات و استراتژی مهندسی مجدد، و یکپارچگی مناسب سیستم های اطلاعاتی می‌تواند به اجرای موفق مهندسی مجدد کمک کند.
- اجرا و پیاده‌سازی: به کارگیری یک رهیافت مناسب جهت پیاده‌سازی مهندسی مجدد می‌تواند گام مؤثری در به کارگیری آن باشد. با توجه به گستره تغییرات ناشی از اجرای مهندسی مجدد ، اجرای آزمایشی در بخشی از سازمان و پیاده‌سازی تدریجی به منظور کاهش مشکلات احتمالی مفید است.
- مشارکت کارکنان: تغییرات طراحی شده در سازمان، باید توسط مدیران و کارکنان اجرا شود. با توجه به اینکه کارکنان از رویه‌های انجام کارها در سازمان شناخت کافی دارند و مشکلات را از نزدیک لمس کرده‌اند، مشارکت آنان می‌تواند باعث ارائه ایده‌های نو درباره طراحی جدید فرایندها و رویه‌های انجام کار گشته و مقاومت آنها را در مقابل تغییرات کاهش داده و آنان را به پذیرش تغییرات متمایل سازد.
مدیران میانی و عملیاتی می‌توانند کارکنان خود را درباره همکاری با تیم مهندسی مجدد ترغیب و تشویق کنند و نقش مهمی در موفقیت پروژه مهندسی مجدد ایفا کنند.

نتیجه‌گیری
بررسی ادبیات مرتبط با اجرای مهندسی مجدد مبین آن است که علی رغم تکامل مفاهیم و متدولوژی های مهندسی مجدد، بسیاری از سازمانها در اجرای موفق آن ناکام مانده‌اند. گوناگونی نتایج ناشی از اجرای مهندسی مجدد ، این نکته را به ذهن متبادر می‌کند که دلیل این شکستها چیست؟ لذا زمینه‌سازی،توجه به چگونگی اجرا و شناخت مجموعه عواملی که اجرای مهندسی مجدد را تسهیل می‌کند از اهمیت خاصی برخوردار است.
دستیابی به نتایج مورد انتظار مستلزم وجود شرایط و مجموعه عواملی است که طراحی، اجرا و پیاده‌سازی مهندسی مجدد را حمایت و پشتیبانی کند. با مطالعه تطبیقی تحقیقات انجام شده درباره عوامل موفقیت و شکست پروژه‌های مهندسی مجدد، مدل تحلیلی- اجرایی با مد نظر قرار دادن مجموعه عوامل موفقیت وشکست پیشنهاد شده است. اطمینان از وجود زمینه و فراهم بودن عوامل و عناصر پیشنهادی مدل می‌تواند در اجرای موفق مهندسی مجدد نقش اساسی داشته باشد.
منابع وماخذ:

[1] BPR, Available at: solutionsformanagement.com/BPR.htm

[2] همر ،مایکل(1375) «طرحی نو در مدیریت: مهندسی دوباره شرکتها، منشور انقلاب سازمانی» عبدالرضا رضایی نژاد، چاپ اول ،مؤسسه فرهنگی رسا، تهران
[3] Manganelli . R , Klein . M , (1994) , “A step-by-step guide to business transformation” NewYork:AMACOM
[4] اُبُلنسکی، نیک(1376) «مهندسی مجدد و مدیریت دگرگون‌سازی سازمان» منصور شریفی کلویی ، چاپ اول ،نشر آروین، تهران
[5] Peppard . J & Rowland . P, (1995) “The essence of business process reengineering”, UK:Prentice Hall

بقیه منابع در دفتر مجله موجود است.
- احمد عیسی خانی: کارشناس ارشد مدیریت صنعتی، کارشناس تشکیلات و روشها – شرکت ایران خودرو
- سیدهادی میرقادری: دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی، دانشگاه شهید بهشتی

همچنین سعی کنید از سایت های برنامه نویسی و طراحی در اینترنت بیشترین بهره را ببرید. بسیاری از تکنولوژی هایی که امروزه بصورت متداول در آمده است روزی بعنوان یک ایده در یک وبلاگ مطرح شده است.

گلچینی از تجربه های قبلی

¤ دسترس پذیری ¤
با تـوجه به این که استانداردهای وب از دسترس پذیری حمایت می‌کنند و بر آورده شدن آن را اجباری می‌دانند پس وب‌سایتی که با این استـانداردها سازگار باشد یک گام به دسترس‌پذیر بودن نزدیک‌تر است. وقتی وب‌سایت شما دارای این ویژگی باشد باشد میلیون‌ها نفر که ناتوانی‌های شنوایی٬ بینایی٬ جسمی و ... دارند می‌توانند به آن دسترسی داشته باشند. این به معنای افزایش بینندگان وب‌سایت شماست که امری بسیار مهم است.

¤ Device Independence ¤
Device Independence یکی از مهمترین مواردی است که W3C آن را با جدیت دنبال نموده و در همه‌ی استانداردهای خود لحاظ کرده است. امروزه کاربران با مرورگرها یا تجهیزات مختلفی به اینترنت دسترسی پیدا می‌کنند. رایانه‌های شخصی٬ تلفن‌های همراه٬ رایانه‌های جیبی و تجهیزات و رسانه‌های دیگری که هر کدام دارای ویژگی‌های خاصی هستند. با بکارگیری استانداردهای وب (مثل CSS) می‌توانید مطمئن باشید که هر کاربری با هر مروگر یا وسیله‌ای می‌تواند بدون هیچ مشکلی وب‌سایت شما را مرور کند.

¤ کاهش پهنای باند مصرفی و افزایش سرعت بارگیری ¤
پژوهش‌ها نشان می‌دهد استفاده از متدهای طراحی مدرن و منطبق با استانداردهای وب می‌تواند حجم صفحات را بین ۲۵ تـا ۵۰ درصد کاهش دهد. کاهش حجم صفحات وب یعنی:
کاهش پهنای باند + افزایش سرعت بارگیری صفحات => هزینه کمتر و افزایش رضایت کاربران.

¤ سادگی در نگهداری ¤
تفکیکی که استانداردهای وب بین ساختار (structure) و نمایش (presentation) قائلند موجب می‌شود که هرگونه تغییرات با ویرایش شیوه‌نامه(ها) (stylesheet) امکان پذیر باشد این در حالیست که بدون رعایت این استانداردها مجبورید برای اعمال هر گونه تغییرات٬ همه‌ی صفحات را مورد ویرایش قرار دهید یا خود را با کدهای پیچیده درگیر سازید.

¤ تجربه‌ای بهتر برای کاربران ¤
کدهای غیر استاندارد می‌تواند برای کاربرانی که از پلتفرم‌ها یا تجهیزات غیر معمولی استفاده می‌کنند مشکلاتی را ایجاد کند و حتی مانع از دسترسی (یـا خواندن) محتوای صفحات شما شود. اگر وب‌سایت شما با استانداردها مطابقت داشته باشد آنگاه محتوای آن برای تمامی کاربران در دسترس خواهد بود.

¤ سازگاری فوق‌العاده ¤
سایت یا applicationی که مطابق با استانداردهای وب باشد با سایر applicationها سازگاری دارد. این در حالیست که برای applicationهایی نامطابق با استانداردها یا آنهایی که با زبان‌های اختصاصی نوشته شده‌اند می‌بایست زمان و هزینه‌ی زیادی جهت پیدا کردن applicationهای سازگار صرف نمود

بخش اول این نوشتار نگاهی اجمالی به سومین کنفرانس بین المللی "وب2" است که 7-9 نوامبر سال گذشته (16 تا 18 آبان ماه 86) در "سانفرانسیسکو" آمریکا برگزار شد. در بخش دوم تعاریف دیگری از وب2 و اهداف اصلی آنرا بیان خواهیم کرد.

بخش اول

اصطلاح "وب2 "برای نخستین بار سال 2004 در سایت "ارلی" به کار رفت."ارلی" (O Reilly Media ) شرکتی است؛ که مسایل و مباحث نو و ابتکاری را از طریق چاپ کتاب،سرویس های آن لاین،مجله و کنفرانس ها عرضه می کند. این شرکت، رهبران تجاری خلاق و پیشرو (Forward-thinking) و مدیران مبدع و کارآفرین را، در قالب کنفرانس ها و نشست ها دور هم جمع می کند؛ تا ایده های بکر و تحول آفرین را سازماندهی کند. شاید جرقه زایش صنعتی نوین باشد.

"ارلی" می کوشد؛ برای تکنولوژی های مدرن منبع اطلاعات ناب باشد؛ و آنها را از طریق چاپ (print) ویا به صورت آن لاین منتشرکند. "ارلی" با همکاری مرکز بین المللی "مدیا الیو" Mediaalive international "وب2" را به عنوان موضوع سری کنفرانسهای سالانه ای انتخاب کردند؛ که با اقبال عموم اصحاب اینترنت مواجه شد؛ و توجه بسیاری از کارشناسان بازاریابی و علمای اقتصاد را به خود جلب کرد.

"وب2 " چیست؟

" وب2 " هنوز تعریف مشخص و کاملی ندارد. اما در یک نگاه کلی و اجمالی "وب2 "را "نسل جدید اینترنت" می نامند. به این معنی که درک غالب ما از اینترنت، که دریافت مطلب است؛ به واسطه ارتباطی که با وب سایتها برقرار می کنیم؛ از طریق www با چالشهایی مواجه است.

مخالفان "وب 2" آنرا تنها موجی گذرا می دانند که به جان اینترنت افتاده است. اما آنچه که روشن است "وب 2" و هر چه مرتبط با آن است هواداران بسیاری دارد. نکته جالب آنجاست که هر کس آنرا به گونه ای تعریف می کند و برداشت متفاوتی از آن ارایه می دهد.

"وب 2" را می توان چتری دانست بر تکنولوژیهای جدید. تکنولوژیهای جدیدی که به کاربر تجربه حضور بهتر در وب فراتر از تواناییهای HTML کلاسیک (وب 1) ارزانی می دارد.

می توان آنرا یک سری از فعالیتها دانست که به کاربران کمک می کند تا سایتهایی طراحی کنند که به راحتی به اجتماعات آنلاین، خدمات و ابزار وب ارتباط برقرار می کنند. عموما این فعالیتها به کمک راه حلهای کد باز پیاده سازی می شوند.

"وب 2" تمرکز از تولید کننده اطلاعات را به کاربر اطلاعات منتقل می کند و این کار را با جذاب کردن اطلاعات انجام می دهد. قدرت "وب 1" در ناوبری آن بود و کاربر به مرور وب می پرداخت تا اطلاعات خود را بیابد. اما "وب 2" می گوید همان اطلاعات ویژگیهایی دارد و همین ویژگیها یکدیگر را دنبال می کنند و به هم ارتباط می یابند.

"وب 2" کاری می کند که اطلاعات به دنبال ما حرکت کند تا هر وقت مورد نیاز بود از آن استفاده کنیم و این در صورتی امکان پذیر است که به اطلاعات امکان استفاده از آن در سایر ابزار و رسانه ها داده شود.

یکی از ویژگیهای برجسته "وب 2" این است که اطلاعات را برای ما جذاب می کند. اطلاعات به سوی ما می آید و ما در حین رفتن از مکانی به مکان دیگر تعیین می کنیم که کدام اطلاعات و چگونه به سوی ما بیایند.

نکته کلیدی در "وب 2" مشارکت کاربر و اعتماد به وی است. سرویسهایی که در "وب 2" ارایه می شود قابلیت استفاده مجدد از آنرا در سایر ابزار و رسانه ها فراهم می آورد. دسترسی به آنها آسانتر می شود و ابزار قابلیت اطمینان بیشتری می یابند.

"وب 2" سایتهایی نیستند که اطلاعات تولیدی کاربران در آنها بالاست. نظیر آمازون و ای بی، زیرا آنها از همان ابتدا با این ایده طراحی شده اند. "وب 2" همچنین ایجاد ارتباط و سازگاری بین سایتها و ابزار نیست. شمارشگران سایت سالهاست که فعالیت می نمایند و کدهای ساده جاوا اسکریپت پیامهایی را بین سایتها و ابزار آنها فراهم می کنند. اینها موارد تازه نیستند، هیجانی هم ندارند و البته "وب 2" هم نیستند.

AJAX هم "وب 2" نیست. هر چند که ابزار قدرتمندی برای طراحی ابزار "وب 2" است. RSS، Social Networking ، Tagging و XHTML/CSS هسته اصلی "وب 2" هستند. اگر قرار باشد به هر چیز تازه و بامزه ای "وب 2" اتلاق گردد آنگاه "وب 2" بی معنی خواهد شد.

وب 2 همینجاست. کافیست سری به سایتهایی نظیر Flickr، del.icio.us، Kiko و meebo بزنید.

"وب 2" بر قابلیت ترکیب مجدد و سازگارسازی بدون مذاکره و حتی اجازه استوار است. "وب 2" یعنی گرفتن اطلاعات و داده های یک سایت به کمک RSS یا Open API، ترکیب آن با داده هایی از همان نوع اما دریافت شده از منابع دیگر و تولید چیزی جدید.

"وب 2" را یک رویکرد نو می دانند نه یک تکنولوژی تازه. خمیرمایه "وب 2" مشارکت با دیگران برای انجام دادن چیزهایی است که به تنهایی امکان انجام دادن آنها را نداریم.

آیا امکان استفاده مطلوب از وب سایتها در شرایطی که میلیونها خبر و مطلب را عرضه میکنند؛ وجود دارد؟ آیا راهی هست که اینترنت را تعاملی تر کند؟ و...

"وب 2" یک رویکرد نو با استفاده از فن آوری های نوین برای پاسخ دادن به این چالشها در اختیار دارد.
از جمله مفاهیم و فناوری‌هایی که بر "وب 2" مؤثر هستند؛ می توان از ویکی‌ها، پادکست‌ها و RSSها نام برد.البته "وب2 " نام تکنولوژی خاصی نیست. بلکه یک اصطلاح عمومی است؛ برای آنچه که "نسل جدید اینترنت" نامیده می شود. مشخصه عمده آن تمرکز بر کاربر (user-focussed) است. برای مثال "ویکی‌پدیا" دایرةالمعارفی است؛ که تحت "وب2" طراحی شده است.این دایره المعارف آن لاین توسط کاربران نوشته می شود؛ و مدام ویرایش می شود.

از دیگر مثالهای "وب2" می توان به وب سایتهای زیر اشاره کرد:

Dig(1 :(سایت social bookmarking) که در آن کاربران داستانهایی را ارسال می کنند؛ و خودشان به آنها رأی می دهند.
2)Technerati یک موتور جستجوی وبلاگ است؛ که وبلاگها را بنا بر اینکه دیگر وبلاگها چه اندازه به آنها لینک داده اند؛ ردیف می کنند.
3)Flicker سایتی است؛؛ که هر کسی می تواند تصویری(عکسی) ارائه کند و همه در استفاده ازاین تصاویر سهیم و شریک اند .
در واقع در "نسل دوم" رابطه کاربر با اینترنت به معنی واقعی کلمه تعاملی می شود.دیگر این خود کاربران هستند؛ که وب را می چرخانند.

پیشینه

نخستین کنفرانس (5-7) اکتبر 2004 در هتل "نیکو" Nikko سان فرانسیسکو برگزار شد.این کنفرانس در مورد تعریف، تبیین و راهکارهای توسعه اقتصاد اینترنتی بود؛ و می کوشید به این سؤال پاسخ دهد که چگونه وب به مثابه یک Platform کارامد برای نوآوری در اقتصاد رسانه های آن لاین تبدیل شده است.

در سال 2004 نخبگان گرد هم آمدند؛ تا در خصوص آنچه مستلزم وب به مثابه Platform است؛ گفتگو کنند.در دومین کنفرانس که اکتبر 2005 در هتل "آرجنت" Argent سان فرانسیسکو برگزار شد؛ مسأله اعلام Platform نبود. بلکه تمرکز بر حوزه هایی بود؛ که افق های تازه ای در کسب و کار اینترنتی می گشود.

در آنجا مسأله موتورهای وب و گردش کار در آن مطرح بود. یعنی تمرکز بر services , businesses application , و مدلهایی که به واسطه آنها می شود اینترنت را، به خصوص برای رسانه های آن لاین، به عنوان سرگرمی،و کاربردی که می تواند در مسایل قانونی و امنیتی داشته باشد؛بازتعریف کرد.

کنفرانس سوم: 2006

وب به مثابه -platform - به معنی به دست آوردن قوه محرک است. تکثیر وب سایتها رشد تجارت الکترونیک را تأمین می کند.
امروزه افراد، شرکتها و سازمان ها (در هر سطح و اندازه ای که باشند) از وب سایتها برای ایجاد یا گسترش کسب و کار آن لاین استفاده می کنند. جهان اینترنت و تجارت هر لحظه مترصد فرصتی برای گشودن افقی در کسب و کار وب، می باشد.

سومین کنفرانس "وب2" بر همین شیوه های دیجیتال کسب و کار Business و فن آوری های نوین که از وب به عنوان platform استفاده می کنند؛ متمرکز است.از این منظر، "وب2" رویکرد جدیدی به صنعت بازاریابی است.

کنفرانس نخبگان، مبتکران و کارآفرینان صنعت اینترنت را گرد هم می آورد؛ تا در مورد تحولات مدل های تجاری Business models و افق آینده کسب و کار آن لاین بحث کنند؛ و به این سؤال پاسخ می دهد؛ که نسل جدید اینترنت چگونه کسب و کار آینده را ساماندهی خواهد کرد.

(خبر برای روز 16 آبان!)
استقبال جهانی از "نسل دوم اینترنت"

کنفرانس بین المللی "وب2 " از امروز در شهر سانفرانسیسکو آمریکا برگزار می شود.
در این کنفرانس سه روزه، متخصصین اینترنت و مدیران سایتهای تجاری موفق در مورد ویژگی های "وب2 " و تأثیرات آن بر تجارت و کسب و کار اینترنتی به بحث و تبادل نظر می پردازند.

این سومین کنفرانسی است؛ که شرکت انتشاراتی "ارلی" با همکاری شرکت بین المللی "مدیا الیو" Mediaalive international برگزار می کند.

اصطلاح "وب2" را برای نخستین بار در سال 2004, شرکت "ارلی" در سایت اینترنتی اش بکار برد؛ که توصیفی است برای آنچه نسل دوم اینترنت نامیده می شود.

نخستین کنفرانس در باره ویژگی های اساسی نسل دوم اینترنت در (5-7) اکتبر 2004 در هتل "نیکو" Nikko سان فرانسیسکو برگزار و با استقبال جهانی مواجه شد.

بخش دوم

تیم اوریلی (Tim O’Reilly) از وب2 به عنوان یك سكو یاد می‌كند كه تمامی ابزارها و برنامه‌ها در سیطره آن قرار می‌گیرد و وب2 به آنها احاطه دارد. دره سیلیكون كه سال‌ها به عنوان قطب فناوری جهان محسوب می‌شده، امروزه به دنبال یك راه‌حل برای پیشرفت هرچه بیشتر می‌گردد و كارشناسان معتقدند كه به جز وب2 راه‌حلی مناسبی برای نیل به این هدف وجود نخواهد داشت.

كارشناسان وب2 این روزها از اصطلاحاتی نظیر ویكی‌ها، بلاگ‌ها، RSS، AJAX و … استفاده می‌كنند و در مقابل، رقبا با بكار گرفتن اصطلاحاتی دیگر سعی بر آن دارند كه از این روند جلوگیری كنند. وب2 هر تعریفی كه داشته باشد یك هدف كلی را دنبال می‌كند و آن هم تغییر وضعیت كنونی اینترنت است. سایت‌های مبتنی بر وب2 پایگاه‌های اینترنتی آنلاینی برای ارایه سرویس‌های اینترنتی محسوب نمی‌شوند. از بخش جست‌وجوگر تصاویر یاهو و سایت وابسته به آن با نام Flickr گرفته تا دایره‌المعارف آنلاین ویكی‌پدیا و سایت دوست‌یابی MySpace و حتی جست‌وجوگر بزرگ گوگل نمونه‌هایی از وب2 محسوب می‌شوند كه با هدف دگرگونی اینترنت و بهبود وضعیت كنونی آن فعالیت‌های خود را دنبال می‌كنند.

اگر این سایت‌ها نتوانند به خوبی اهداف خود را برای رسیدن به وب2 محقق سازند، مجبورند این روند را Live Web نام‌گذاری كنند. تصور كنید كه تمام این خدمات از دنیای جدید وب2 بتوانند موفقیت‌آمیز باشد و میلیون‌ها كاربر را از سراسر دنیا به سمت خود بكشاند، اما آیا این قبیل سرویس‌ها توانایی پاسخ‌گویی به نیازهای روزافزون مراكز تجاری را خواهند داشت؟ ری لین (Ray Lane) مدیر اسبق شركت اوراكل كه هم‌اكنون یكی از شركای مركز تجاری Kleiner Perkins Caufield & Byers محسوب می‌شود در این باره می‌گوید: «تمام این امكانات كه برای كاربران عادی درنظر گرفته شده در اختیار شركت‌ها و سازمان‌ها تجاری قرار خواهد گرفت و استفاده‌كنندگان اصلی از این روند تنها آنها خواهند بود.»

به‌ جز نوجوانان و جوانان كه مخاطبان اصلی وب2 هستند، نسل جدید اینترنت می‌تواند تاثیرات شگرفی را در مراكز تجاری برجای بگذارد و به تحقق اهداف جهانی‌سازی كمك‌های فراوان كند. این مسئله باعث شده تا برخی افراد وب 2 را Enterprise 2.0 نام‌گذاری كنند و این جریان را پلی بین مدیر و كارمندان و یا شركت و مشتریان بدانند. دان تپ‌اسكات (Don Tapscott) مدیر گروه فكری New Paradigm تورنتو معتقد است: «وب2 بزرگ‌ترین تغییری است كه طی یك قرن گذشته در سازمان‌ها و مراكز تجاری ایجاد خواهد شد.»

نشانه‌های اولیه از این تغییرات بسیار فراوان است. شركت فیلم‌سازی والت‌دیسنی، بانك سرمایه‌گذاری Dresdner Kleinwort Wasserstein و چندین شركت بزرگ دیگر از سایت‌های ویكی یا صفحات اینترنتی قابل ویرایش استفاده می‌كنند تا بتوانند همكاری‌های بیشتری را با یكدیگر داشته باشند. دیگر شركت‌ها با استفاده از سایت‌های عمومی و اجتماعی نظیر LinkedIn و Visible Path سعی می‌كنند ارتباطات بیشتری را به‌دست آورند و شرایط لازم را برای فروش بیشتر محصولات خود فراهم كنند.

راه‌اندازی وبلاگ‌های گروهی و انفرادی نیز از كارهای مورد علاقه كاربران در عصر حاضر محسوب می‌شود، تا آنجا كه جاناتان شوارتز (Jonathan Schwartz) مدیرعامل شركت Sun Microsystems و باب لوتز (Bob Lutz) معاون شركت خودروسازی جنرال موتورز با انتشار مطالب مختلف روی وبلاگ‌های خود سعی می‌كنند ارتباط صمیمانه‌تری با مردم داشته باشند و بدون هرگونه واسطه‌ای به نیازهای آنان پی ببرند. همان‌طور كه سال‌ها پیش كامپیوترهای شخصی موفق شدند در تمام سازمان‌های دولتی و خصوصی جهان راه پیدا كنند و موقعیت ثابتی را برای خود بیابند، كارشناسان وضعیت مشابهی را برای وب 2 پیش‌بینی می‌كنند.

زمانی كه راد اسمیت (Rod Smith) معاون شركت IBM در بخش فناوری‌های رو به رشد اینترنتی سال گذشته به مدیر فناوری اطلاعات بانك سلطنتی اسكاتلند در مورد سایت‌های ویكی توضیح داد، وی با تاسف سر خود را تكان داد و اظهار داشت كه از این قبیل سایت‌ها استفاده نمی‌كند. اما وقتی كه امروز اسمیت در یك نشست كوچك در مورد سایت‌های ویكی یا دیگر تجهیزات وب2 صحبت می‌كند، افراد حاضر با خوشحالی اعلام می‌دارند كه به صورت مستمر این سایت‌ها را مورد استفاده قرار می‌دهند.

اسمیت می‌گوید: «آگاهی افراد از این روند به قدری افزایش یافته كه امروزه بیشتر مدیران شركت‌ها با ما تماس می‌گیرند و در مورد وب 2 از ما توضیحات بیشتر می‌خواهند.» به هر حال باید توجه داشت كه همانند كامپیوترهای شخصی، نیاز مبرم و اساسی وب 2 توانمندسازی هرچه بیشتر آن است. تقویت كامپیوترهای خانگی، افزایش دسترسی كاربران به اینترنت پرسرعت و سرویس‌های كاربردی و آسان وب2 نیرویی باورنكردنی را در اختیار هر یك از افراد می‌گذارد كه با آن می‌توانند كارهای گوناگونی انجام دهند.

اگر چه بیشتر این سرویس‌ها به صورت رایگان در اختیار كاربران قرار می‌گیرد، ولی باید توجه داشت كه این مسئله باعث متضرر شدن شركت‌های عرضه‌كننده خدمات وب2 نخواهد شد. تبلیغات آنلاین بزرگ‌ترین منبع درآمدی هستند كه می‌توانند در این زمینه مفید واقع شوند و به كمك شركت‌های عرضه‌كننده خدمات وب2 بیایند. جو كاروس (Joe Kraus) مدیر سایت اینترنتی JotSpot كه مبنای آن سایت‌های قابل ویرایش ویكی است می‌گوید: «تمام مراكز توانمند و بزرگ فناوری می‌توانند در این حوزه تاثیرگذار باشند و مفید واقع شوند.

تمام این سرویس‌ها و خدمات مختلف در یك مركز جامع و بزرگ جمع‌آوری می‌شوند تا كاربری كه در هر جای این كره خاكی قرار گرفته به سادگی بتواند از آن استفاده كند. برای مثال، زمانی كه شما با سایت گوگل یك جست‌وجوی اینترنتی انجام می‌دهید، شما تعداد زیادی از ابزارهای اینترنتی را به همراه چندین پایگاه اطلاعاتی در اختیار دارید كه در هارددیسك‌های مختلف در سراسر دنیا پراكنده شده‌اند. باید توجه داشت كه این موضوع تنها مربوط به گوگل نمی‌شود، بلكه سایت‌های دیگر نظیر MySpace، eBay و حتی Skype نیز با توسعه ابزارهای خود به گونه‌ای مشابه عمل می‌كنند.

برای نمونه، سایت عمومی و اجتماعی MySpace به كاربران امكان می‌دهد تا روی صفحات اینترنتی اطلاعات مورد نظر خود را منتشر كنند، به نحوی كه امكان ویرایش آن برای دیگر كاربران هم وجود داشته باشد. این فعالیت به‌هم پیوسته از خلاقیت و نوآوری‌های افرادی كه در سایت‌های MySpace، eBay و Skype حضور دارند به طور مفید استفاده می‌كند تا این سرویس‌ها به صورت همه‌جانبه ارتقا یابد. تاپ‌اسكات در ادامه صحبت‌های خود می‌افزاید: «ما در حال گذار از سرویس‌های كنونی به سرویس‌ها و سطوح برنامه‌ریزی شده هستیم.»

برای بسیاری از افراد استفاده از برنامه اصلی‌ سایت MySpace برای رسیدن به اهداف متفاوت كار غیرممكنی به نظر می‌رسد و همین مسئله باعث می‌شود تا آنها از پیوستن به جریان وب2 باز بمانند. جان هاگل (John Hagel) نویسنده كتاب‌های مختلف در حوزه تجارت و فناوری اطلاعات بر این باور است كه بین ساكنان وب2 و سازمان‌های IT در سراسر دنیا یك تفاوت فرهنگی فاحش وجود دارد. علاوه بر این، مدیران فناوری اطلاعات در سراسر دنیا نیز دوست ندارند كاربران بدون دنبال كردن هدف به‌خصوصی از ابزارهای وب2 استفاده كنند، زیرا در بیشتر مواقع این افراد در مقابل حملات هكرها و هرزنامه‌نویسان ایمن نخواهند بود.

با این وجود، اندیشه‌ای كه در وب 2 وجود دارد و اهدافی كه برای آن در نظر گرفته شده تمام گمانه‌زنی‌های نادرست را از بین می‌برد و به همگان نشان می‌دهد كه نسل جدید اینترنت تا چه اندازه می‌تواند مفید واقع شود. به طور كلی، این قبیل ابزارها از وب2 می‌تواند مشكلاتی كه شركت‌ها و سازمان‌های كنونی در زمینه نرم‌افزار و برنامه‌های آنلاین با آنها دست و پنجه نرم‌ می‌كنند را حل كنند. بسیاری از سازمان‌های تجاری این روزها می‌كوشند با استفاده از ابزارها و امكانات آنلاین كنونی مشكلات خود را از میان بردارند، كه از جمله این ابزارها می‌توان به فیلترهای مبارزه با هرزنامه‌ها در سرویس‌های پست‌الكترونیكی و اینترانت‌ها اشاره كرد.

ولی باید اعتراف كرد كه سرویس‌هایی از قبیل سایت‌های ویكی همین سازمان‌ها را به سمت خود كشانده و آنها را مجبور كرده تا وارد جریان وب2 شوند. راس میفیلد (Ross Mayfield) مدیرعامل سایت Socialtext كه بر اساس ساختار سایت‌های ویكی كار می‌كند، می‌گوید: «بیشتر افرادی كه من امروزه با آنها در ارتباط هستم ویكی‌پدیا را به خوبی می‌شناسند، و به همین خاطر مشكلی نخواهد بود كه ما بخواهیم راه‌اندازی یك سایت شبیه ویكی‌پدیا را در یك سازمان به آنها معرفی كنیم.» به عنوان مثال، بانك سرمایه‌گذاری Dresdner Kleinwort Wasserstein از سایت ویكی Socialtext استفاده می‌كند تا پست‌های الكترونیكی موردنظر خود را آسان‌تر به مخاطبان برساند و ویدئوهایی از اماكن جدیدی كه در آنها سرمایه‌گذاری كرده را به آنها بدهند.

این بانك شش ماه پس از راه‌اندازی این سرویس جدید با دو هزار صفحه اینترنتی جدید كه بر اساس ساختارهای ویكی تولید شده بود، مواجه شد كه این صفحات توسط یك چهارم كارمندان آن به وجود آمد. این افراد از سرویس اینترانت بانك سرمایه‌گذاری Dresdner Kleinwort Wasserstein استفاده می‌كردند

در پایان، میتوان گفت، وب2 میلیونها برابر مشکلات و دشمنان و منتقدان فراوانش، در گسترش آی تی و مخصوصا جلب رضایت و همراه کردن کاربران با خود موفقیت کسب نموده و همه پیشرفت های اینترنت در 3 سال اخیر را مدیون این تکنولوژی نوپا هستیم و لذا امروزه دولتهای بزرگ بیشتر سرمایه گذاری خود را مخصوصا در بحث نرم افزارهای اینترنتی، بر این تکنولوژی منعطف نموده اند

لینوکس چیست؟

سیستم عامل لینوکس یک سیستم عامل شبیه به یونیکس میباشد که در سال 1991 در دانشگاه هلسینکی توسط لینوس توروالدز نوشته شد. توروالدز که علاقه خاصی به پنگوئن داشت سیستم عامل خود را که بر پایه سیستم عامل یونیکس نوشته شده بود را لینوکس نامید . او علی رغم پیشنهاد مایکروسافت جهت خرید کرنل نوشته شده توسط او نه تنها این کرنل را نفروخت بلکه آن را به صورت مجانی از طریق میل در اختیار دوستان و جامعه ای از هکران قرار داد این عمل در واقع آغاز جنبش open source(متن باز) بود.
یکی از تفاوتهای اصلی سیستم عامل لینوکس و دیگر خانواده های مشتق شده از یونیکس را جدا از متن باز بودن لینوکس می توان در این بیان کرد که سیستم عامل خصوصی و گران یونیکس تحت ترمینالها استفاده میشد و امکان این که این سیستم عامل بر روی یک ایستگاه کاری نصب شود نبود اما در نسل جدید علاوه بر حفظ ساختار شبکه یونیکس امکان کار بر روی یک سیستم عامل تنها فراهم شد.

چرا لینوکس یاد بگیریم؟
این سوالی است که شاید برای بسیاری پیش بیاید چرا که گرچه لینوکس open source و معمولا مجانی است اما در ایران برای ویندوز نیز پولی پرداخت نمیشود بنابراین چرا باید مجانی بودن این سیستم عامل مزیتی جهت آن حساب شود؟
دومین دلیلی که ممکن است از طرف طرفداران لینوکس مطرح شود امنیت و پایداری بیشتر لینوکس است که از هر صد ویروس نوشته شده یکی نیز برای لینوکس نیست چرا که در یک سیستم عامل باز همه چیز قابل دیده شدن است و طبعا یک ویروس کار زیادی نمیتواند بکند چرا که همه کدها برای همه قابل دیدن است و هر گونه تلاشی مانند دزدی در روز روشن است
اما این سوال مطرح میشود که چرا باید سادگی و راحتی و گرافیک بالای ویندوز را که از کاربر اطلاعات خاصی را نمیطلبد را رها کرد و به سوی لینوکس آمد؟
هر شخص ممکن است در جواب این سوال نکته ای مطرح کند که خود جای تامل داشته باشد اما یک نکته عمومی در مورد ما وجود دارد ما در ایران زندگی میکنیم کشوری که پر از محرومیتهای سیاسی و اقتصادی است . در صورتی که کشور ما بخواهد به سازمان تجارت جهانی بپیوندد تا از مزایای آن استفاده کند ناچار میبایست قوانین کپی رایت را رعایت کند که در آن صورت کمی که فکر کنید میبینید که یک سی دی ویندوز xp را باید 300 دلار تهیه کرد که این اولیه ترین نیاز شما به نرم افزار است و پس از آن هر نرم افزاری را باید به قیمتهای 100 و 200و 300 و ... دلار خرید که فکر نمیکنم این توان در قدرت خرید کسی بگنجد بنابراین سیاست کشور ما بر این قرار گرفته است که لینوکس را سیستم عامل ملی اعلام کند و در این راستا فعالیتهایی جهت فارسی سازی منابع لینوکس آغاز گشته است حال این با خود شماست که تصمیم بگیرید که میخواهید با این سیستم عامل قوی و عالی آشنا شوید یا خیر ؟

اما در صورتی که شما یک کاربر حرفه ای ویندوز و عاشق کامپیوتر هستید شاید بهتر باشد دلیل خودم را جهت کار کردن با لینوکس بدانید در واقع لینوکس یک سیستم عامل میباشد که به شما این احساس را میبخشد که کامپیوتر مال شماست نه اینکه شما مال کامپیوترید به عبارت دیگر در تمام لحظاتی که با این سیستم عامل کار میکنید احساس قدرت و تسلط بیشتری بر کامپیوتر دارید . حتی در زمان نصب میتوانید مشاهده کنید که در این لحظه چه بسته ای نصب شد یا چه اتفاقی افتاد و در طول بالا آمدن کامپیوتر این قابلیت را دارید که به سیستم بگویید چه سرویس هایی را اجرا کند و کدام ها را اجرا نکند و... در حالی که در ویندوز این کامپیوتر است که وقت و تخصص شما را در اختیار میگیرد و شما در صورتی که خیلی حرفه ای باشید تنها میتوانید با تغییرات در رجیستری کارهای کمی را مطابق میل خود کنید به طور خلاصه : لینوکس به شما این احساس را میبخشد که مستر اصلی کامپیوتر شمائید. به هر حال این شمائید که میتوانید انتخاب کنید که لینوکس را بیاموزید یا خیر؟

Open source چیست؟
اینکه لینوکس opensource است به این معنا نیست که حق کپی(copyright) ندارد . لینوکس تحت لیسانس عمومی GNU ((GPLثبت شده است.GPL به شما اجازه میدهد که برنامه لینوکس را تغییر داده و نسخه جدید آن را به همراه کد اصلی منتشر کنید . به هر حال صاحب اصلی نرم افزار حقوق نرم افزار را دارد.
لینوکس هیچ نوع گارانتی ندارد . حتی در صورتی که برای نرم افزار مورد استفاده خود پول پرداخت کنید هیچ گارانتی برای نرم افزار وجود ندارد. گرچه این کار به نظر ریسک میرسد اما لینوکس با نشان دادن پایداری بسیار از خود در واقع اعتماد کاربران را جلب کرده است.
بنابر GNU GPL شما میتوانید حتی لینوکس را بفروشید شما میتوانید هر سورس کدی را تغییر دهید و آن را دوباره بسته بندی کرده و بفروشید البته شما نرم افزار را صاحب نخواهید شد و کپی رایت به شما تعلق نمیگیرد . همچنین شرط GPL برای فروش لینوکس این است که در صورتی که شما لینوکس را برای سود میفروشید تمام سورس کدها را نیز بدهید بنابراین دیگران نیز میتوانند آن را تغییر داده و بفروشند.

نصب لینوکس
شاید اولین جایی که خیلی از کاربران در ان مشکل پیدا میکنند همان اول نصب لینوکس بر روی سیستم باشد گرچه در ابتدای راه لینوکس نصب لینوکس کاری بسیار طاقت فرسا بود اما به تدریج این کار هر روز راحت تر گشته است به گونه ای که به قول یکی از دوستان "باید یک آجر گذاشت روی صفحه کلید گذاشت تا خود به خود دکمه enter را فشار دهد !!!"
به هر حال در صورتی که در هنگام نصب حواس خود را جمع نکنید ممکن است سیستم خود را کاملا به هم بریزید . البته باز هم میگویم نترسید و دقت کنید تا مشکلی برای شما پیش نیاید.
مهمترین و سخت ترین قسمت نصب احتمالا زمان انجام پارتیشن بندی خواهد بود
شما برای نصب ابتدایی یک لینوکس نیاز به یک پارتیشن جهت نصب لینوکس با فرمتهایی چون ex2 یا ex3 دارید و همچنین یک پارتیشن swap که به صورت معمول فضایی معادل مقدار ram خود را میتوانید به آن اختصاص دهید فضای اختصاص داده شده به پارتیشنex3 به خودتان بستگی دارد من برای یک نصب ساده فضایی معادل 4 گیگابایت و برای یک نصب کامل فضایی معادل 7 گیگا بایت را پیشنهاد میکنم البته باید بگویم در صورتی که از کامپیوتری قدیمی با فضای هارد کم استفاده میکنید نترسید لینوکس با انعطاف پذیری فوق العاده خود حتی بر روی یک کامپیوتر 386 نیز نصب میشود فضای پیشنهادی تنها برای این مباشد که شما در آینده به مشکلی برنخورید و نرم افزارهای مورد نیاز خود را نصب کنید .
برای انجام عمل پارتیشن بندی از چند راه معمول استفاده میشود:
1.partition magic: این ابزار تحت ویندوز شاید راحت ترین ابزار جهت این کار و در عین حالت خطرناک ترین ابزار موجود برای ایجاد تغییرات پیکربندی دیسک باشد . به شخصه استفاده از این نرم افزار را توصیه نمیکنم اما در صورتي که تصميم بر انجام اين کار گرفتيد نکات زير را مورد نظر داشته باشيد:
1. اين برنامه با کارهاي بسيار زياد و جنبي زمان بسيار زيادي خواهد برد بنابراين به هيچ وجه در وسط کار آن را متوقف نکنيد در غير اين صورت امکان به هم ريختن کامل کامپيوتر شما وجود دارد
2. پس از ايجاد پارتيشن هاي مورد نظر با انجام عمل بوت پارتيشن فعال شما تغيير ميکند و بر روي پارتيشني که بناست لينوکس بر آن نصب شود قرارميگيرد پارتيشن فعال يا active partition جهت لود شدن بوت لودر مورد نياز است پس با بوت شدن کامپيوتر ويندوز بالا نخواهد آمد و شما يا بايد دوباره از طريق fdisk پارتيشن فعال را تغيير دهيد يا اينکه اقدام به نصب لينوکس کنيد
3. مکانيسم کار اين برنامه بسيار پيچيده است در هنگام استفاده از آن احتياط کنيد

.
2. استفاده از ابزار مدیریت دیسک در قسمت ابزارهای مدیریت ویندوز جهت خالی نمودن یک پارتیشن و حذف آن و اختصاص آن به لینوکس
3.استفاده از برنامه fdisk جهت انجام پیکربندی
4. ابزار disk druid خود لینوکس: این ابزار که توسط لینوکس ردهت ایجاد گردید و در ماندریک (با نام جدید ماندریوا) و فدورا نیز ادامه یافت راحت ترین و بهترین ابزار جهت انجام این کار در طول نصب لینوکس میباشد . پیشنهاد میکند در هنگام استفاده از این ابزار علاوه بر ایجاد یک پارتیشن ریشه و مونت کردن / در آن یک پارتیشن /home نیز ایجاد کنید . این کار باعث میشود در صورت نیاز به نصب مجدد لینوکس اطلاعات خود را از دست ندهید.

مرحله دیگری که در نصب لینوکس باید دقت کنید در انتخاب بسته های نرم افزاری نصب شده است در صورتی که اطلاع کاملی از نرم افزارها و کاربرد آنها ندارید شاید بهتر باشد آنها را به حالت پیش فرض بگذارید . اما در صورتی که برای مثال نیاز نیازی به داشتن یک Apache server بر روی کامپیوتر خود ندارید بی دلیلی اقدام به نصب این سرویس ها ننمائید تا استفاده بهینه ای از کامپیوتر خود داشته باشید. به هر حال حتما ابزارهای configuration را نصب کنید . این ابزار به شما امکان میدهند بعدا مدیریت بهینه و راحت تری بر روی سیستم داشته باشید .
مراحل بعد نکات خاصی ندارد تنها مکن است از شما جهت راه اندازی خودکار x-server بر روی کامپیوتر به صورت خودکار در هنگام بوت سوال شود که احتمالا جواب شما مثبت خواهد بود مگر اینکه بر روی یک سرور کار کنید و اصلا نخواهید که محیط x نصب شود.
نکته دیگر اینکه در صورتی که میخواهید نسخه هایی از لینوکس همچون فدورا کور 2 و 3 یا ماندریک (9.1 و 10) و احتمالا برخی دیگر از نسخه ها را نصب کنید حتما پیش از اقدام به نصب تغییرات زیر را درsetup کامپیوتر انجام دهید در غیر این صورت احتمال دارد که بوت لودر لینوکس اقدام به نوشتن بر روی بوت لودر ویندوز نموده و شما ویندوز خود را از دست بدهید :
پس به setup کامپيوتر رفته و از منوی CMOS FEAUTURES SETUP گزينه IDE primary hardware يا به عبارتي ديسک مستر خود را انتخاب کنيد و حال access mode آن را بر روي LBA قرار دهيد اين گزينه به صورت پيش فرض بر روي AUTO ميباشد البته نحوه انجام اين کار ممکن است بر روي مادربردهاي غير از گيگا متفاوت باشد.

در سال 1991 در حالی که جنگ سرد رو به پایان میرفت و صلح در افقها هویدا میشد، در دنیای کامپیوتر، آینده بسیار روشنی دیده میشد. با وجود قدرت سخت افزارهای جدید، محدودیت های کامپیوترها رو به پایان میرفت. ولی هنوز چیزی کم بود...

و این چیزی نبود جز فقدانی عمیق در حیطه سیستم های عامل.
داس، امپراطوری کامپیوترهای شخصی را در دست داشت. سیستم عامل بی استخوانی که با قیمت 50000 دلار از یک هکر سیاتلی توسط بیل گیتز (Bill Gates) خریداری شده بود و با یک استراتژی تجاری هوشمند، به تمام گوشه های جهان رخنه کرده بود. کاربران PC انتخاب دیگری نداشتند. کامپیوترهای اپل مکینتاش بهتر بودند. ولی قیمتهای نجومی، آنها را از دسترس اکثر افراد خارج می ساخت.

خیمه گاه دیگر دنیای کامپیوترها، دنیای یونیکس بود. ولی یونیکس به خودی خود بسیار گرانقیمت بود. آنقدر گرانقیمت که کاربران کامپیوترهای شخصی جرات نزدیک شدن به آنرا نداشتند. کد منبع یونیکس که توسط آزمایشگاههای بل بین دانشگاهها توزیع شده بود، محتاطانه محافظت میشد تا برای عموم فاش نشود. برای حل شدن این مسئله، هیچیک از تولید کنندگان نرم افزار راه حلی ارائه ندادند.

بنظر میرسید این راه حل به صورت سیستم عامل MINIX ارائه شد. این سیستم عامل، که از ابتدا توسط اندرو اس. تاننباوم (Andrew S. Tanenbaum) پروفسور هلندی، نوشته شده بود به منظور تدریس عملیات داخلی یک سیستم عامل واقعی بود. این سیستم عامل برای اجرا روی پردازنده های 8086 اینتل طراحی شده بود و بزودی بازار را اشباع کرد.

بعنوان یک سیستم عامل، MINIX خیلی خوب نبود. ولی مزیت اصلی آن، در دسترس بودن کد منبع آن بود. هرکس که کتاب سیستم عامل تاننباوم را تهیه میکرد، به 12000 خط کد نوشته شده به زبان C و اسمبلی نیز دسترسی پیدا میکرد. برای نخستین بار، یک برنامه نویس یا هکر مشتاق میتوانست کد منبع سیستم عامل را مطالعه کند. چیزی که سازندگان نرم افزارها آنرا محدود کرده بودند. یک نویسنده بسیار خوب، یعنی تاننباوم، باعث فعالیت مغزهای متفکر علوم کامپیوتری در زمینه بحث و گفتگو برای ایجاد سیستم عامل شد. دانشجویان کامپیوتر در سرتاسر دنیا با خواندن کتاب و کدهای منبع، سیستمی را که در کامپیوترشان در حال اجرا بود، درک کردند.و یکی از آنها لینوس توروالدز (Linus Torvalds) نام داشت.در سال 1991، لینوس بندیکت توروالدز (Linus Benedict Torvalds) دانشجوی سال دوم علوم کامپیوتر دانشگاه هلسینکی فنلاند و یک هکر خود آموخته بود. این فنلاندی 21 ساله، عاشق وصله پینه کردن محدودیت هایی بود که سیستم را تحت فشار قرار میدادند. ولی مهمترین چیزی که وجود نداشت یک سیستم عامل بود که بتواند نیازهای حرفه ای ها را براورده نماید. MINIX خوب بود ولی فقط یک سیستم عامل مخصوص دانش آموزان بود و بیشتر به عنوان یک ابزار آموزشی بود تا ابزاری قدرتمند برای بکار گیری در امور جدی.

در این زمان برنامه نویسان سرتاسر دنیا توسط پروژه گنو (GNU) که توسط ریچارد استالمن (Richard Stallman) آغاز شده بود، تحریک شده بودند. هدف این پروزه ایجاد حرکتی برای فراهم نمودن نرم افزارهای رایگان و در عین حال با کیفیت بود. استالمن خط مشی خود را از آزمایشگاه معروف هوش مصنوعی دانشگاه MIT با ایجاد برنامه ویرایشگر emacs در اواسط و اواخر دهه 70 آغاز نمود. تا اوایل دهه 80، بیشتر برنامه نویسان نخبه آزمایشگاههای هوش مصنوعی MIT جذب شرکتهای نرم افزاری تجاری شده بودند و با آنها قرارداد های حفظ اسرار امضا شده بود. ولی استالمن دیدگاه متفاوتی داشت. وی عقیده داشت برخلاف سایر تولیدات، نرم افزار باید از محدودیت های کپی و ایجاد تغییرات در آن آزاد باشد تا بتوان روز به روز نرم افزارهای بهتر و کارآمد تری تولید نمود.

با اعلامیه معروف خود در سال 1983، پروژه GNU را آغاز کرد. وی حرکتی را آغاز کرد تا با فلسفه خودش به تولید و ارائه نرم افزار بپردازد. نام GNU مخفف GNU is Not Unix است. ولی برای رسیدن به رویای خود برای ایجاد یک سیستم عامل رایگان، وی ابتدا نیاز داشت تا ابزارهای لازم برای این کار را ایجاد نماید. بنابراین در سال 1984 وی شروع به نوشتن و ایجاد کامپایلر زبان C گنو موسوم به GCC نمود. ابزاری مبهوت کننده برای برنامه نویسان مستقل. وی با جادوگری افسانه ای خود به تنهایی ابزاری را ایجاد نمود که برتر از تمام ابزارهایی که تمام گروههای برنامه نویسان تجاری ایجاد کرده بودند قرار گرفت. GCC یکی از کارآمد ترین و قویترین کامپایلرهایی است که تا کنون ایجاد شده اند.

تا سال 1991 پروزه GNU تعداد زیادی ابزار ایجاد کرده بود ولی هنوز سیستم عامل رایگانی وجود نداشت. حتی MINIX هم لایسنس شده بود. کار بر روی هسته سیستم عامل گنو موسوم به HURD ادامه داشت ولی به نظر نمی رسید که تا چند سال آینده قابل استفاده باشد.

این زمان برای توروالدز بیش از حد طولانی بودبهترین موردی که امروزه برای لینوکس وجود دارد، طرفداران متعصب آن هستند. هنگامی که یک قطعه سخت افزاری جدید ارائه میشود، هسته لینوکس برای استفاده از آن تغییر داده میشود. برای مثال هنگام ارائه پردازنده 64 بیتی شرکت AMD هسته به سرعت چند هفته برای کار با آن آماده شد. اکنون لینوکس بر روی تمام انواع خانواده های سخت افزاری موجود اعم از PC، MAC، Alpha و انواع سخت افزارهای درونه ای قابل اجراست که آنرا برای استفاده در ماشین آلات صنعتی و آلات و ادواتی که نیاز به پردازش کامپیوتری دارند، بسیار مناسب نموده است. لینوکس با همان فلسفه و هدفی که در سال 1991 ایجاد شد، وارد هزاره جدید شده است.

توروالدز، هنوز یک انسان ساده است. بر خلاف بیل گیتر او یک میلیاردر نیست. پس از اتمام مطالعاتش وی به آمریکا رفت تا با شرکت Transmeta همکاری نماید. پس از انجام یک پروژه فوق سری که توروالدز یکی از اعضای فعال آن بود، ترانسمتا پردازنده Cruose را با بازار ارائه کرد. توروالدز هنوز پرطرفدار ترین و مشهورترین برنامه نویس جهان است. در حال حاضر توروالدز ترانسمتا را ترک نموده و با حمایت شرکتهای بزرگ به طور تمام وقت بر روی لینوکس کار میکند.پس از یک دهه : لینوکس امروز

امروزه لینوکس بیش از یک دهه توسعه را پشت سر گذاشته است و یکی از سریع التوسعه ترین سیستم های عامل به شما میرود. از چند کاربر انگشت شمار در سالهای 1991 و 1992، امروزه میلیونها کاربر از لینوکس استفاده میکنند. IBM که زمانی بزرگترین دشمن جماعت Open Source به شمار می رفت، اکنون سرمایه گذاری عظیمی در زمینه توسعه راه حل های Open Source تحت لینوکس نموده است. در حال حاضر تعداد توسعه دهندگانی که برای افزایش قابلیتهای لینوکس تلاش میکنند، روز به روز افزایش می یابد.

امروزه تعداد زیادی از شرکتها و موسسات حرفه ای تجاری، پشتیبانی از محصولات مبتنی بر لینوکس را بر عهده گرفته اند. اکنون دیگر استفاده از لینوکس در محیطها اداری، پذیرفتن ریسک نیست. از نظر قابلیت اطمینان و پایداری و همچنین حفاظت در برابر انواع ویروسها چیزی بهتر از لینوکس وجود ندارد. با تلاش شرکتهای بزرگی مانند ردهت استفاده از لینوکس در محیطهای تجاری توسعه فراوان یافته و اکنون تعداد زیادی از شرکتهای کوچک و بزرگ در حال استفاده از سرویس دهنده ها و ایستگاههای کاری مبتنی بر لینوکس هستند.

طلوع لینوکس روی میزی (Desktop Linux)

بزرگترین ایرادی که از لینوکس گرفته میشد چه بود؟ قبلا محیط تمام متنی لینوکس، بسیاری از کاربران را از استفاده کردن از آن بر حذر میداشت. با اینکه در استفاده از محیط متنی کنترل کامل سیستم در اختیار شماست، ولی این محیط اصلا برای کاربران عادی سیستمهای کامپیوتری مناسب نیست. محیط های گرافیکی که بر پایه X-Window وجود داشتند نیز پاسخ گوی امکاناتی که سیستم عاملهای گرافیکی مانند ویندوز برای کاربران خود ارائه میکردند، نبودند. ولی از چند سال گذشته این وضعیت در حال تغییر بوده است. اکنون محیطهای گرافیکی حرفه ای مانند KDE و GNOME تصویر لینوکس را کامل کرده اند. این محیطهای گرافیکی اکنون بسیار کاربر پسند و قدرتمند شده اند و وجود این سیستمهاست که امروزه کاربران عادی نیز میتوانند از لینوکس استفاده کنند.

لینوکس در جهان سوم

ورود لینوکس به کشورهای جهان سوم تحولی ایجاد نموده است. قبل از وجود لینوکس کشورهای جهان سومی در زمینه کامپیوتر در سطح بسیار پایین تری قرار داشتند. هزینه سخت افزارها بسیار پایین آمده بود ولی هزینه نرم افزار برای این گونه کشورها همچنان کمر شکن بود. این امر باعث شد تا در بسیاری از این کشورها کپی غیر مجاز نرم افزارها گسترش پیدا کند که باعث میلیاردها دلار خسارت سالیانه میشود. یکی از عمده ترین دلایل این کار پایین بودن درآمد سرانه در این کشورهاست. هنگامی که مجموع درآمد سرانه سالیانه بیش از 200 تا 300 دلار نیست، هیچگاه امکان خرید یک سیستم عامل 100 دلاری وجود نخواهد داشت.

طلوع لینوکس و سایر تولیدات باز متن، این وضعیت را تغییر داده است. این امکان وجود دارد تا بتوان لینوکس را در کامپیوترهای قدیمی 486 و پنتیوم که اکنون در کشورهای توسعه یافته به تاریخ پیوسته اند ولی هنوز در کشورهای درحال توسعه از آنها استفاده میشود، اجرا نمود. همچنین استفاده از نرم افزارهای رایگان بازمتن گسترش یافته تا جلوی هزینه های سرسام آور نرم افزاری این کشورها را بگیرد. امروزه در کشورهای آسیایی، آفریقایی و آمریکای لاتین استفاده از لینوکس و نرم افزارهای بازمتن گسترش فراوانی یافته و با استفاده از خصلت ذاتی تغییر پذیری لینوکس، برای استفاده از زبانهای ملی این کشورها سفارشی شده است. امروزه مستندات لینوکس به اکثر زبانهای زنده جهان ترجمه شده اند.

از میزکار تا ابرکامپیوترها
هنگامی که توروالدز لینوکس را ایجاد نمود، این مخلوق جدید، فقط یک اسباب بازی تازه برای هکرها بود. ولی از زمان دستگاههای 386 که نخستین هسته لینوکس بر روی آنها اجرا میشد، لینوکس راه درازی را طی نموده است. یکی از مهمترین استفاده های امروزی لینوکس استفاده از آن در پردازشهای سنگین موازی در ابرکامپیوترهاست. امروزه اکثر ابرکامپیوترهایی که در جهان ساخته میشوند، از لینوکس به عنوان سیستم عامل خود استفاده میکنند.
حرکت لینوکس از یک پروزه هکری تا جهانی شدن یک انقلاب شگفت انگیز است. پروزه GNU که در اوایل دهه 1980 توسط ریچارد استالمن شروع شد، توسعه نرم افزارهای بازمتن را رهبری نمود. پروفسور اندرو تاننباوم و سیستم عامل MINIX او مطالعه سیستم عامل ها را از حالت تئوری به عملی تبدیل نمود و در نهایت همت و تلاش توروالدز منجر به تولد لینوکس شد. امروزه لینوکس دیگر یک پروزه هکری به شما نمی رود بلکه یک حرکت جهانی است که توسط میلیونها نفر برنامه نویس بازمتن و شرکتهای بزرگی مانند IBM حمایت میشود. لینوکس در تاریخ کامپیوتر به عنوان یکی از شگفت انگیز ترین محصولات تلاش بشری باقی خواهد ماند.

توکس پنگوئن : نشان عزیز لینوکس
نشان لینوکس یک پنگوئن است. برخلاف سایر سیستم عاملهای تجاری، این نشان زیاد جدی نیست! توکس نشانگر وضعیت بدون نگرانی حرکت لینوکس است. این نشان تاریخچه بسیار جالبی دارد. لینوکس در ابتدا فاقد هر گونه نشانی بود. هنگامی که توروالدز برای تعطیلات به استرالیا رفته بود، در دیداری که از یک باغ وحش داشت، هنگامی که می خواست با یک پنگوئن بازی کند، پنگوئن دست وی را گاز گرفت و همین ایده ای شد تا از پنگوئن به عنوان نشان لینوکس استفاده شود.

با تشكر از تهيه كننده مقاله، مديريت سايت دات كام

تا قبل از دهه 90 استفاده از اينترنت برای مردم عادی به سادگی امكان‌پذير نبود، چرا كه استفاده از امكانات اينترنت نياز به دانش خاصی داشت. محيط خط فرماني(Command Line) و ساختار غير گرافيكی اينترنت سبب شده بود كه كاربران عادی علاقه چندانی به استفاده از اينترنت نداشته باشند.

   در اوايل دهه 90، پس از به وجود آمدن مفهوم وب در اينترنت (سال 1993 ) و پروتكل HTTP كه به سادگی امكان به اشتراك گذاشتن مستندات در اينترنت را در اختيار كاربران قرار می‌داد، روز به روز بر تعداد كاربران اينترنت افزوده شد. از سوی ديگر با اضافه شدن كاربران اينترنت، حجم مستندات نيز روز به روز افزايش يافت. مسلماً خطوط سابق اينترنتی و سرورهای موجود، توانايی جوابگويی به خيل عظيم كاربران را نداشتند.

   همچنين با زياد شدن كاربران و بالا رفتن حجم مستندات، و نيز سادگی انتشار اطلاعات در اينترنت، مفاهيم تجاری نيز وارد عرصه اينترنت شدند. شركت‌های تجاری نياز به سرورهايی داشتند كه اين امكان را به آنها بدهد كه به سادگی و با سرعت بتوانند اطلاعات خود را در اختيار مشتريان و كاربران خود قرار دهند.

   بالطبع اين امكان وجود نداشت كه هر شركت يا سازمانی كه قصد راه‌اندازی سايت‌های اينترنتی را دارد، خود راساً اقدام به راه‌اندازی سرور خود كند، چرا كه با وجود كاربران زياد اين سايت‌ها و حجم بالای ترافيك، نياز به اتصال‌هايی با سرعت‌های بسيار بالا وجود داشت كه مسلما حتی در صورتی كه اين امكان از لحاظ عملی وجود داشته باشد، هزينه بالايی را می‌طلبيد.

   راه‌حلی كه برای اين مشكل به نظر رسيد، راه‌اندازی مراكز خاصی تحت عنوان Data Center يا مراكز داده‌ای بود. Data Center ها با در اختيار داشتن اتصالات پرسرعته‌ای به اينترنت، و همچنين در اختيار داشتن سرورهای قوی و متعدد، امكان راه‌اندازی سرورهای وب را برای عموم مردم ممكن ساختند.

   شركت‌های تجاری و مردم می‌توانستند با اجاره كردن فضای محدودی در اين سرورها، سايت‌های وب خود را معرض ديد عموم قرار دهند. برخی شركت‌های بزرگ نيز با توجه به نياز خود، اقدام به اجاره كردن يك سرور در مركز داده‌ای می‌كردند و آن را از راه دور با ابزارهای خاص كنترل می‌كردند.

   اكنون با توجه به رشد سريع اينترنت، روز به روز به تعداد Data Center ها اضافه می‌شود به طوری كه در حال حاضر در اكثر كشورهای پيشرفته اين مراكز وجود دارند. تمركز اين مراكز بخصوص در كشور امريكا بسيار زياد است. دليل آن ارزان بودن نرخ اتصال به اينترنت و همچنين در دسترس بودن سرعت‌های بالا می‌باشد.

   برخی از اين Data Center از طريق خطوط مختلف فيبرنوری، پهنای باندی بيش از 4Gbps را در اختيار دارند و تعداد سرورهای اين Data Center معمولا بيش از 1000 است كه بر اساس مشخصات به متقاضيان اجاره داده می‌شود.

   پارامترهای زيادی در قيمت اجاره ماهانه يك سرور تاثيرگذار است كه می‌توان به سرعت CPU، مقدار حافظه RAM و اندازه Hard Disk ، حداكثر ترافيكی كه ماهانه در اختيار هر سرور قرار می‌گيرد، سيستم عامل سرور و همچنين سابقه مركز داده‌ای بستگی دارد.

مشخصات يك Data Center

   Data Centerهای متفاوتی در نقاط دنيا وجود دارد كه با توجه به نياز و همچنين شرايط منطقه‌ای طراحی و ساخته شده‌اند. استاندارد خاصی برای يك Data Center وجود ندارد اما در اينجا سعی شده است به برخی از مشخصات عمومی يك مركز داده‌ای اشاره شود.

    *

      در اختيار داشتن اتصالات مختلف به اينترنت از طريق ISP و ICPهای مختلف:

   به طور معمول يك Data Center برای اتصال به اينترنت از چندين اتصال مختلف استفاده می‌كند تا در صورتی كه هر يك از اتصالات به دليلی از كار افتادند، در سرويس‌دهی مركز وقفه‌ای پيش نيايد. برخی از Data Center معروف با بيش از 12 اتصال مختلف به اينترنت متصلند.

    *

      وجود سيستم قدرت پشتيبان:

   يكی از مهم‌ترين مسائل در Data Center سرويس‌دهی بدون وقفه به مشتريان می‌باشد. با توجه به امكان قطع برق به دلايل مختلف همچون حوادث غيرمترقبه يا جنگ، نياز به سيستم برق پشتيبان ضروری است. معمولاً Data Centerهای بزرگ از UPS های مخصوصی استفاده می‌كنند كه امكان سرويسدهی به بيش از 100 كامپيوتر را دارند. علاوه بر سيستم UPS، ژنراتورهای قوی نيز در مركز داده‌ای وجود دارد تا در صورت قطع بلندمدت برق، سرويس‌دهی بدون وقفه انجام شود.

    *

      وجود سرورهای متعدد:

   هدف اصلی يك Data Center در اختيار گذاشتن سرورهای وب برای مشتريان است. سرورهای مورد استفاده با توجه به نياز و امكانات Data Center تعيين می‌شود. تنها تفاوت مهم، نوع سرورهای مورد استفاده توسط Data Center است. در Data Center ها از دو نوع سرور استفاده می‌شود: سرورهای Rackmount و يا سرورهای Desktop. با توجه به حجم كم سرورهای Rackmount اين امكان برای مركز داده‌ای فراهم می‌شود كه در فضايی كوچك، تعداد زيادی سرور قرار گيرد. اما مسئله مهم در اين نوع سرورها، قيمت بالای اين سرورها نسبت به سرورهای Desktop است. علاوه بر اين امكان ارتقاء سرورهای Rack Mount تنها به مقدار اندك امكان‌پذير است. با توجه به اين موضوع اكثر Data Center از سرورهای Desktop استفاده می‌كنند.

    *

      مشخصات فيزيكی:

   با توجه به اين نكته كه اكثر سرورهای وب از نوع Desktop هستند، ساختمان‌های مراكز داده‌ای اكثرا با سقف‌های بلند ساخته می‌شوند كه علاوه بر تهويه هوا، امكان قرار دادن سرورهای بيشتر را می‌دهند. همچنين در تمامی Data Centerها، مسيرهايی برای گذراندن كابل‌های شبكه و همچنين كابل‌های برق وجود دارد. علاوه بر اينها، وجود سيستم تهويه قوی برای پايين نگاه داشتن دمای سرورها ضروری می‌باشد. البته مشخصاتی همچون وجود سقف كاذب، كف كاذب و همچنين سيستم اطفاء حريق در برخی موارد توصيه شده است.

مسئله مهم در Data Centerها، امكان استفاده متقاضيان از سرورهای Data Center می‌باشد كه در اين بخش به آن می‌پردازيم.

    *

      نحوه در اختيار گرفتن يك سرور وب:

   پس از اينكه متقاضی سرور، با شرايط قراردادی كه Data Center مفاد آن را تنظيم كرده موافقت كرد، يك سرور در اختيار وی

 گذاشته می‌شود. بسته به نوع قرارداد سرور می‌تواند تنها شامل سيستم عامل و يا نرم‌افزارهای كمكی همچون نرم‌افزارهای FTP و يا Control Panel سايت باشد. در صورتی كه اين نرم‌افزارها بر روی سرور نصب نشده باشد، متقاضی خود بايد اين نرم‌افزارها را نصب كند. متقاضی اكثرا از طريق Remote terminalها و يا نرم‌افزارهای خاصی مانند PCAnywere سرور خود را از راه دور كنترل می‌كند. پس از نصب و تنظيمات نرم‌افزاری، سرور آماده سرويسدهی می‌شود و بر حسب نياز متقاضی استفاده می‌شود.

   نكته قابل توجه، كنترل سرورها توسط متقاضی از راه دور است. با توجه به اين موضوع مسئوليت كليه مسائل و مشكلات سرور از جمله از كار افتادن سرويس‌ها و نرم‌افزارها و يا حملات هكری به عهده متقاضی می‌باشد.

البته در شرايط خاص و پرداخت مبالغ معين متقاضی می‌تواند از خدمات Data Center استفاده كند.

   هرچند در شرايط بحرانی همچون حملات گسترده كه منجر به از كار افتادن تمامی سرورها شود، معمولا Data Center برای سرويسدهی به تمامی سرورها به مشكل برخورد می‌كنند كه در اين صورت طبق اولويت‌های خود اقدام به رفع مشكل می‌كنند.

آيا امكان راه‌اندازی چنين مركزی در ايران وجود دارد؟ اين سوالی است كه در بخش بعد به آن می‌پردازم.

ضرورت راه‌اندازی Data Center در ايران

   شركت‌های ايرانی از روش‌های متفاوتی برای راه‌اندازی سايت‌های خود استفاده می‌كنند. برخی از امكانات ISP های داخلی استفاده می‌كنند. اين روش عليرغم اين كه امكان پشتيبانی مناسبی را برای مدير سايت فراهم می‌كند، اما از سوی ديگر به دليل پايين بودن پهنای باند ISP های ايرانی و همچنين نامتقارن بودن اتصالات (پايين‌تر بودن پهنای باند ارسال نسبت به دريافت) و همچنين بالا بودن ترافيك در برخی ساعات خاص، عملا باعث كندشدن سايت می‌شود.

   روش ديگر، استفاده از امكانات شركت‌های خارجی است كه به روش‌های مختلفی انجام می‌پذيرد، اين روش‌ها علاوه بر بالا بردن هزينه‌ها، مشكلات خاصی را برای سايت‌های ايرانی به وجود آورده است كه از مهمترين آنها می توان به مسائل امنيتی اشاره كرد كه برای مدتی بزرگترين دغدغه مديران سايتهای ايرانی بود.

   همه راه‌حل‌هايی كه برای راه‌اندازی سايت‌های ايرانی مورد بررسی قرار گرفت، دارای مشكلاتی بودند. البته مشكلاتی كه در فصل قبل به آنها پرداختم، تنها مربوط به كاربران ايرانی اين سرويس‌ها بود ولی راه‌حل‌های قبلی هزينه‌هايی را هم به شركت مخابرات به عنوان بزرگترين ارائه دهنده خدمات اينترنت در ايران وارد می‌كند كه در بخش‌های بعد به آن اشاره می‌شود.

مزايای راه‌اندازی Data Center در ايران

    *

      پايين آمدن ترافيك Gatewayهای شركت مخابرات:

   در حال حاضر بيش از 30 سرور در كشورهای غربی (اكثرا كانادا ، امريكا و انگليس) در اجاره شركت‌های ايرانی قرار دارد. ترافيك ماهانه هر سرور به طور متوسط 400GB می‌باشد كه در مجموع بيش از 12000GB ترافيك به gateway های شبكه Data كشور وارد می‌كند. با توجه به اين كه اكثر بازديدكنندگان اين سايت‌ها ايرانی هستند، در حقيقت كاربر ايرانی، برای بازديد سايت ايرانی، علاوه بر اين كه باعث بالا رفتن ترافيك در gatewayهای شركت مخابرات می‌شود، خود نيز متوسط زمان بيشتری را بايد منتظر بماند.

   اين مسئله در شكل 1 نشان داده شده است. در يك نمونه‌گيری آماری، تعداد hop ها برای ارتباط با يكی از سرورهای ايرانی واقع در Data Center خارج از كشور، عددی در حدود 26 بوده است.

   نكته جالب توجه اين است كه طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، كليه ISPها بايد سرويس خود را از شركت مخابرات و يا شركت‌های مورد تاييد مخابرات (ICPها ) دريافت كنند كه اين شركت‌ها نيز اكثرا به نوعی به شبكه ديتا متصلند. در نتيجه عملاً تمامی ISP ها به نوعی به شبكه ديتای كشور متصل هستند.

   حال اگر مركز داده‌ای در ايران تاسيس شود، همان طور كه در شكل 2 نشان داده شده است، علاوه بر اينكه عملا هيچ ترافيكی به Gateway های ديتا وارد نمی‌شود، متوسط زمان انتظار برای مشاهده صفحات نيز بسيار كمتر خواهد بود.

   نكته ديگر اين كه هنگام به وجود آمدن مشكلات پيش‌بينی نشده در gateway های اصلی مخابرات (مانند قطع شدن لينك Flag در خرداد ماه امسال) حداقل اين امكان برای كاربران ايرانی وجود دارد كه سايت‌های فارسی و ايرانی را به راحتی مشاهده كنند چرا كه در اين صورت عملاً نيازی به اتصال به شبكه اصلی اينترنت وجود ندارد.

 شكل 2 – وضعيت سرورهای ايرانی در صورت راه‌اندازی مركز داده‌ای در ايران

   با توجه به ساختار شبكه انتقال داده شركت مخابرات و ديتا، می‌توان حداكثر تخمين 10 HOP برای رسيدن كاربران ايرانی به سايت‌های ايرانی در نظر گرفت. هر چند در تست‌هايی بر روی سرورهای وب برخی ISPها كه از خدمات شركت مخابرات استفاده می‌كردند، به عدد 8 Hop در هر اتصال به دست آمد كه در مقايسه با سرورهای ايرانی واقع در خارج از كشور عدد قابل قبولی است.

    *

      استفاده بهينه از امكانات موجود:

   شركت مخابرات ايران سرمايه‌گذاری عظيمی در بخش ديتا و اينترنت انجام داده است. خطوط فيبر نوری كه در سراسر تهران و ايران نصب شده است، پهنای باند بالايی را در اختيار گذاشته است.

   در تهران، يك حلقه با پهنای باند بيش از 622Mb بين 8 مركز اصلی مخابراتی وجود دارد كه عملاً با چنين پهنای باندی می‌توان يك مركز داده‌ای با استانداردهای جهانی را پياده‌سازی كرد. تنها كافی است كه Data Center مورد نظر به يكی از مراكز اصلی اين حلقه متصل شود، كه در نتيجه با هزينه پايينی می‌توان از امكانات موجود استفاده كرد.

    *

      هزينه پايين‌تر:

   بيش از 50% هزينه يك سرور اجاره‌ای در مركز داده‌ای در خارج از كشور، مربوط به هزينه پرسنل آن مركز و همچنين اجاره نرم‌افزارهای نصب شده بر روی سرور می‌شود. با توجه به پايين بودن دستمزد متخصصان ايرانی نسبت به همتاهای غربی، طبيعتاً هزينه سرور در ايران بسيار پايين‌تر از معادل خارجی خواهد شد.

    *

      امنيت بيشتر برای سرورها:

مطمئنا زمانی كه سرورهای ايرانی در خاك ايران وجود داشته باشند، می‌توان از اطلاعات آنها به نحو شايسته‌تری محافظت كرد.

   علاوه بر حفاظت اطلاعات عمومی، اطلاعات مخصوص به سرورهای شركت‌ها و سازمان‌های دولتی، نياز به حفاظت ويژه‌ای دارند و در صورتيكه اين سرورها در يك مركز داده‌ای در ايران باشند، قطعاً حفاظت بيشتر نيز از آنها امكان‌پذير خواهد بود.

   در زمان بحران‌های عمومی مانند حملات هكری و يا مشكلات مشابه، مديران يك مركز داده‌ای ايرانی مسلماً می‌توانند سريع‌تر از مسئولين يك مركز داده‌ای خارجی برای رفع مشكل اقدام نمايند.

مزايای در اختيار داشتن Data Center در آينده

   پس از اجرای كامل پروژه FLAG، ايران از طريق BackBoneهای پرقدرت به پهنای باند 10Gbps متصل خواهد شد. در اين صورت پهنای باندی كه در اختيار ايران قرار می‌گيرد، تفاوت چندانی با كشورهای پيشرفته اروپايی و امريكايی نخواهد داشت. علاوه بر اين و با توجه به موقعيت فيزيكی ايران در منطقه و عنايت به اين نكته كه اكثر كشورهای منطقه به وسيله فيبرهای نوری قصد برقراری ارتباط با ايران را دارند، عملاً ايران در آينده به چهارراه ارتباطی خاورميانه، كشورهای تازه استقلال يافته، پاكستان و افغانستان تبديل خواهد شد.

   در صورتی اجرای موفق پروژه راه‌اندازی Data Center در ايران، كشورمان به عنوان اولين كشوری كه در خاورميانه دارای مركز داده‌ای است شناخته می‌شود. با توجه به استقبال گسترده از اينترنت در خاورميانه و به خصوص كشورهای عربی و بازار رو به رشد آن، و همچنين كمبود متخصص در اين كشورها و نياز روزافزون شركت‌های دولتی و خصوصی اين كشورها به در اختيار داشتن سرورهای وب و سايت‌های اينترنتی، ايران می‌تواند با هزينه پايين سرورهای خود، مشتريان بسياری را در منطقه به خود جلب كند. در مرحله بعدی و با توجه به جهانی بودن شبكه Flag، حتی می‌توان بازار سرورهای وب كشورهای اروپايی و امريكايی را با هزينه پايينی كه سرورهای ايرانی خواهند داشت، به دست آورد. اين امرعلاوه بر ايجاد اشتغال و ارزآوری، باعث بالا رفتن سطح دانش فنی و عملی ايران در زمينه سرورهای وب خواهد شد.

    پيش از پايان نوشته، ذكر اين نكته را ضروری می‌دانم كه مهم‌ترين قدم برای اجرای اين طرح، مجاب كردن شركت مخابرات ايران برای در اختيار گذاشتن خطوط فيبر نوری به Data Center است. اين نكته برای شركت مخابرات ايران بايد كاملا مشخص شود كه Data Center نه تنها از امكانات مخابرات برای اتصال به اينترنت استفاده نمی‌كنند، بلكه وجود آن باعث پايين آمدن ترافيك Gatewayهای اتصالی ديتا به اينترنت خواهد شد كه در نتيجه منجر به كاهش هزينه‌های اين شركت در بلندمدت می‌گردد.

   مطالبی كه به عنوان مزايای راه‌اندازی Data Center در ايران مطرح شد، تنها گوشه‌ای از مزايای اين طرح بود كه با تحقيقات اندك نگارنده حاصل شده است. همچنين در انتها، اين نكته را قابل ذكر می‌دانم كه با توجه به هزينه بالای اين طرح برای راه‌اندازی و همچنين زيربنايی بودن آن، بدون كمك دولت و بانك‌ها و به خصوص مسئولين محترم پروژه ملی تكفا، امكان راه‌اندازی اصولی اين مركز وجود نخواهد داشت. اميدوارم با توجه به اهميت اين طرح، و نيز عزم دولت برای گسترش فناوری اطلاعات در كشور، مسئولين محترم در راه‌اندازی اين پروژه حضوری فعال داشته باشند، چرا كه اين طرح باعث كم شدن فاصله كشورمان با ساير كشورهای پيشرفته در زمينه فناوری اطلاعات خواهد شد.

دلایل شکست پروژه‌ های IT
تحقیقات اخیر نشان داده است که حدود 62 درصد پروژه‌های IT در زمان تعیین شده و یا با هزینه پیش‌بینی شده نتوانسته‌اند به انجام برسند.
در واقع بسیاری از پروژه‌های IT قبل از اتمام، لغو شده و یا اصلاً پیاده‌سازی نشده‌اند.

طبق آمار ماه آگوست 2007 ، از این میان، 49 درصد پروژه‌ها دچار مشکل افزایش بودجه لازم، 47 درصد دچار مشکل هزینه‌های نگهداری پیش‌بینی نشده و 41 درصد دچار مشکل عدم جوابگویی نیازها شده‌اند.
دلیل عمده شکست این پروژه‌ها مربوط به مدیریت پروژه (Project Management) می‌باشد.

به طور کلی پروژه‌های IT بر اساس موفقیت به سه طبقه کلی تقسیم می‌شوند:
• Successful Projects : پروژه‌هایی که به موقع و با هزینه تعیین شده و نیز با کلیه ویژگی‌های تعریف شده به پایان رسیده‌اند.
• Failed Projects : پروژه‌هایی که لغو شده و یا به مرحله پیاده‌سازی نرسیده‌اند.
• Challenged Projects : پروژه‌هایی که با هزینه و یا زمان بیشتر و یا قابلیت‌های کمتری،انجام و به بهره‌برداری رسیده‌اند.

تیم پروژه، مشتریان پروژه و دیگر افراد درگیر در آن می‌توانند از دلایل شکست یک پروژه IT باشند، اما دلیل عمده شکست پروژه به مدیریت پروژه و نیز فرهنگ‌های سازمانی برمی‌گردد.

به طور کلی دلایل اصلی شکست پروژه‌های IT عبارتند از :
1)-Poor Planning (طرح ریزی ضعیف)
2)-Unclear Goals and Objectives (اهداف و مقاصد غیرشفاف و نامشخص)
3)- Objective Changes during Projects (تغییرات اهداف پروژه در حین انجام آن)
4)-Unrealistic Time or Resource Estimate (پیش‌بینی غیرواقعی زمان و یا منابع پروژه)
5)- Lack of Executive Support and User Involvement (نقصان پشتیبانی اجرایی و درگیر نمودن کاربران در پروژه )
6)- Failure to Communicate and Act as a Team (شکست در ایجاد ارتباط مدیر پروژه با تیم پروژه)
7)- Inappropriate Skills (تجربه‌های ناکافی و غیرمقتضی تیم پروژه)
8)- Lack of Testing and QA(Quality Assurance) standards(نقصان استانداردهای تست و تضمین کیفیت)
9)- Users and Organizations Resistances (مقاومت‌های کاربران و سازمان‌ها در پذیرش سیستم‌های جدید)

نتیجه‌گیری:
مدیران پروژه می‌توانند با رعایت توصیه‌های زیر احتمال شکست پروژه‌ها را کاهش دهند:
• توجه به موارد بحرانی موجود در پروژه و نیز مدیریت تغییرات (Changes Management)
• انجام فرآیندهای لازم جهت برخورد با ریسک‌های موجود در پروژه
• مشخص ساختن اهداف پروژه به صورت شفاف
• عدم استفاده از تخمین خطی در پیش‌بینی زمان و منابع پروژه
• پشتیبانی گرفتن از مدیریت اجرایی پروژه و ارتباط مستمر با تیم پروژه
• کسب اطمینان از وجود تجارب طرح‌ریزی و استفاده از تکنولوژی‌های و راه حل‌های مناسب
• ایجاد پروسه تست و تضمین کیفیت پروژه‌ها(Projects Quality Assurance)

نرم‌افزار تحت تاثیر عملکرد شبکه‌های اقتصادی است که همزمان با افزایش تعداد کاربران موجب افزایش ارزش یک برنامه می‌شود. این مساله شرایطی را ایجاد کرده که در آن یک شرکت به تنهایی بر بازار سلطه پیدا می کند. مصرف‌کننده فقط می‌تواند از یک فناوری استفاده کند زیرا تمامی افراد از آن استفاده می‌کنند. به علاوه هزینه به کارگیری فناوری دیگر نیز زیاد می‌باشد.
     نقش دولت، ترویج رقابت در تمامی بازارها می‌باشد. تولیدکنندگان پیشروی نرم‌‌افزار قابلیتهایی را در نرم‌افزار خود می‌گنجانند که موجب وابستگی بیشتر مصرف‌کننده شده و موانعی را بر سر راه رقبا ایجاد می‌کند. مقامات اجرایی تلاش کرده‌اند که با تعیین جریمه برای عملکردهای ضد رقابتی و با الزامی کردن فرایند به اشتراک گذاشتن اطلاعات فنی، شرایط مناسبی را ایجاد کنند. انجام این کار این امکان را فراهم می‌کند که رقبا به آسانی بتوانند رایانه‌های رومیزی خود را به کارساز تولید‌کننده پیشرو مرتبط کنند. اما این کار اغلب توسط مقامات اجرایی انجام نشده بلکه نتیجه تکامل فناوری و نوآوری در مدل تجاری بوده که موجب از بین رفتن سلطه یک تولیدکننده می‌شود.
     تاثیرات شبکه و قفل‌شدگی فناوری در جایی به حداکثر می‌رسد که سرمایه‌گذاری زیادی بر روی فناوری اختصاصی انجام شده باشد. این مشکل به ندرت در کشورهای در حال توسعه رخ می‌دهد. فرایند دولت الکترونیکی و اضافه کردن تجهیزات رایانه‌ای در کشورهای در حال توسعه، تازه آغاز شده است. هزینه آموزش مجدد و هزینه انتقال از فناوری اختصاصی به فناوری متن‌باز کم‌‌هزینه در ایالات متحده، استرالیا، سوئد، کره و سنگاپور که در آنها به ازای هر 100 نفر 60 رایانه وجود دارد بسیار زیاد می‌باشد. در آسیا کمتر کشوری وجود دارد که به ازای هر 100 نفر حتی 3 رایانه داشته باشد. در اکثر کشورهای در حال توسعه استفاده از یک برنامه ملی می‌تواند مانع از به وجود آمدن قفل‌شدگی فناوری ‌شود. بررسیهای انجام شده، قدرت و ثبات نرم‌افزار متن‌باز را تائید کرده‌اند. شرکتهای بزرگی مانند Sun Microsystems، IBM و Novell در فرایند تولید نرم‌افزار متن‌باز مشارکت نموده اند. این شرکتها سرمایه و هماهنگی لازم برای تضمین ثبات و اطمینان نرم‌افزار متن‌باز را فراهم کرده‌اند. این شرکتها به خوبی عمل کرده‌اند زیرا پشتیبانی آنها از نرم‌افزار متن‌باز به عنوان یک مدل تجاری موفق مطرح شده است. به آنها شرکتهای طرفدار جامعه گفته شده و آنها می‌توانند با ارائه خدمات (مانند آموزش و پشتیبانی فنی) یا با فروش محصولات نرم‌افزاری ارتقا یافته به کسب سود بپردازند.
     برخی از دولتها در حال مهاجرت از نرم‌افزار اختصاصی به نرم‌افزار متن‌باز هستند. احتمالاً شهر کوچک اکسترمادورای اسپانیا نخستین شهری بوده که این مهاجرت را انجام داده است. شهرهایی مانند برگن، بارسلونا و مونیخ بعد از آن به انجام این کار پرداخته‌اند. پاریس نیز به بررسی فرایند مهاجرت پرداخته اما به دلیل وابستگی زیاد آن به نرم‌افزار اختصاصی تصمیم گرفته که به صورت تدریجی فرایند مهاجرت را انجام دهد. بعد از سالها توصیه به استفاده از سیستم متن‌باز در رایانه‌های رومیزی دولت، اکنون دولت برزیل قصد دارد که طی حکمی مهاجرت تمامی رایانه‌های 22 وزارتخانه خود را به سامانه‌عامل متن‌باز الزامی کند.
چالشهای مربوط به انواع برنامه‌ها
     گزینه‌های نرم‌افزاری مورد انتخاب دولتهای کشورهای در حال توسعه به سه دسته تقسیم می‌شوند:
•     سیستم ارائه خدمات و درگاه دولت الکترونیکی
•     برنامه‌های دفتری رومیزی
•     نرم‌افزار همکاری برخط و ایجاد شبکه برای جامعه
     تفاوت قائل شدن بین نیازمندیهای کاربران ضروری می‌باشد. موفق‌ترین محصولات متن‌باز یعنی Perl، لینوکس، آپاچی و PHP در ابتدا توسط متخصصین فناوری اطلاعاتی به کار برده شدند که از امکان ایجاد تغییرات در برنامه برای برطرف ساختن نیازمندیهای تخصصی خودشان استفاده می‌کردند. بسیاری از برنامه‌های دولت الکترونیکی در این زمره قرار دارند. امکان ایجاد تغییر در کد برنامه برای سازمانهای دولتی که برنامه خدمات برخط خودشان را ارائه کرده‌اند با ارزش می‌باشد. انجام این کار موجب می‌شود که سازمانها بدون پرداخت هزینه‌ای کد برنامه را به اشتراک بگذارند. برخلاف این، بازارهای بزرگ‌تر برای برنامه‌هایی مانند صفحات گسترده، واژه پردازها، ارائه و انتشارات از افرادی تشکیل شده که به کاربرد آسان و قابلیتهای استاندارد یک برنامه علاقه دارند. تمایل و تخصص فنی آنها برای تغییر کد منبع بسیار ناچیز است. به علاوه هزینه انتقال از یک محیط فنی به محیط دیگر برای کاربران برنامه‌های رایانه رومیزی زیاد می‌باشد.
     نرم‌افزارهای مربوط به همکاری و ایجاد شبکه در دسته مجزایی قرار می‌گیرند. این نوع نرم‌افزار برای کشورهای در حال توسعه حائز اهمیت می‌باشد زیرا با مشارکت افراد می‌توان از قدرت توانمند‌کننده رایانه و اینترنت استفاده نمود. اکثر اعضای گروه‌های جامعه، افراد متخصص نیستند. آنها از فهرست نامه الکترونیکی استفاده کرده و برای تحقق یافتن اهداف اقتصادی و اجتماعی خود با یکدیگر همکاری می‌کنند. هزینه مهاجرت، دغدغه اصلی اعضای انجمن نبوده اما ارائه سیستمی که نیازمندیهای بسیاری از کشورها را برطرف ساخته و با هزینه اندک به روز می‌شود باید مورد توجه دولتها و سازمانهای تولیدکننده قرار گیرد.
سیستمهای دولت الکترونیکی
     مداخله افراد جامعه در فرایند پشتیبانی از دولت الکترونیکی در یک بستر متن‌باز موجه به نظر می‌رسد.
     جنبش متن‌باز اغلب مجوزهایی را ترویج کرده که با ممانعت از کسب سود توسط تولیدکنندگان بعدی از نوآوری جلوگیری می‌کنند. به عنوان مثال مجوز GPL این طور عنوان کرده که محصولات برگرفته از محصول اولیه باید آزادانه همراه با کد منبع در اختیار تمامی افراد قرار بگیرند. با این وجود دولتها موظف نیستند که از نظام سفت و سخت مجوزها پیروی کنند. برخی از مجوزها به سازمانهای دولتی این امکان را می‌دهند که در کنار ارائه آزادانه محصولات برگرفته از محصول اولیه، از کد منبع نیز استفاده کرده و اصلاحات انجام شده را تحت مجوز اختصاصی در ازای دریافت هزینه‌ای ارائه دهند.
     هنگامی که امکان ایجاد تغییرات کامل در فناوری نرم‌افزار وجود ندارد می‌توان با به اشتراک گذاشتن برنامه‌های متن‌باز منتخب از آن استفاده نمود. در آمریکا ایالات ماساچوست، ردآیلند، پنسیلوانیا، یوتا، کانزاس، میسوری و ویرجینای غربی، مراکز مشارکتی متن‌باز دولتی را ایجاد کرده‌اند که امکان به اشتراک گذاشتن کد نرم‌افزار متن‌باز را توسط سازمانهای دولتی فراهم می‌کند. شهرهای اکسترومادورا و بارسلونای اسپانیا نیز چنین شرایطی را برای تبادل تجربه‌ها ایجاد کرده‌اند. چنین پیشنهادی برای اتحادیه اروپا (EU) نیز مطرح شده است.
     تلاشهای دولت الکترونیکی اغلب باعث به وجود آمدن سیاه چاله‌های اطلاعاتی شده که با یکدیگر تبادلی ندارند. این سیستمهای مجزا در سازمانهای مختلفی قرار داشته و به سرعت در حال منسوخ شدن می‌باشند. آنها از نرم‌افزار اختصاصی استفاده می‌کنند که مطابق با استانداردهای باز نیست. این احتمال وجود دارد که عملکرد متقابلی بین سیستمها ایجاد شود اما هزینه آن زیاد خواهد بود.
     به منظور برطرف ساختن این مشکل، انگلستان سیاست متن‌باز انعطاف‌پذیری را ارائه کرده است. طرح پیشنهاد شده استفاده از استانداردهای باز مانند XML را در تمامی سازمانهای دولتی الزامی می‌کند. نرم‌افزار اختصاصی نیز از این مورد مستثنی نبوده و باید بر اساس استانداردهای باز باشد. به علاوه طرح عملکرد متقابل برزیل نیز به استفاده بیشتر از محصولات و استانداردهای باز تاکید کرده است.
با توجه به این واقعیات و هزنه های کمتر و سرعت عمل بیشتر و موقعیت منطقه ای کشور و تیم های برنامه نویسی مسلط به استفاده از تکنولوژی نرم افزارهای متن باز، در طرحهای جدید اینترنتی کانون، بیشتر به سمت برنامه نویسی با نرم افزارهای گروه لینوکس و زبانهای php, J2EE, ajax, java , ... خواهیم رفت هر چند مزایای نرم افزارهای گروه مایکروسافت را نیز انکار نمیکنیم.